Godło RP

Jak założyć fundację, stowarzyszenie lub partię polityczną?

Fundacje:
Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.
Fundację mogą założyć osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą.
Jeżeli fundatorem jest osoba fizyczna, to powinna ona posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. Akt fundacyjny powinien zostać dokonany osobiście.
Wykluczona jest możliwość dokonania tej czynności za pośrednictwem przedstawiciela.
Akt fundacyjny może zostać dokonany również przez krajową bądź zagraniczną osobę prawną. Do wyrażenia woli w imieniu osoby prawnej powołane są osoby fizyczne, będące organem danej osoby prawnej lub wchodzące w jego skład.
Oświadczenie fundatora o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu notarialnego, chyba że ustanowienie fundacji następuje w testamencie. W oświadczeniu tym fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Ponadto fundator ustala statut fundacji, który powinien określać jej nazwę, siedzibę, majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu oraz obowiązki i uprawnienia tego organu jak też jego członków. Fundator może odstąpić od osobistego ustalenia statutu i upoważnić do jego ustalenia inną osobę fizyczną lub osobę prawną.
Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Fundacja podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego i z chwilą wpisania jej do Rejestru uzyskuje osobowość prawną.
Stowarzyszenia:
Stowarzyszenie to dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych.
Prawo tworzenia stowarzyszeń mają obywatele polscy  posiadający pełną zdolność do czynności prawnych i niepozbawieni praw publicznych. Te zasady dotyczą cudzoziemców mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (cudzoziemcy niemający miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą wstępować do stowarzyszeń, których statuty przewidują taką możliwość).
Małoletni w wieku od 16 do 18 lat, którzy mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych, mogą należeć do stowarzyszeń i korzystać z czynnego i biernego prawa wyborczego, z tym że w składzie zarządu stowarzyszenia większość wtedy muszą stanowić osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych. Małoletni poniżej 16 lat mogą należeć do stowarzyszeń tylko za zgodą przedstawicieli ustawowych, bez prawa udziału w głosowaniu na walnych zebraniach członków oraz bez korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do władz stowarzyszenia. Jeżeli jednostka organizacyjna stowarzyszenia zrzesza tylko małoletnich mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki.
Trzeba wspomnieć również o tym, że tworzenie stowarzyszeń przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków wobec władz stowarzyszenia jest zakazane.

 

Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach przewiduje tworzenie dwóch rodzajów zrzeszeń: stowarzyszeń posiadających osobowość prawną, zwanych niekiedy rejestrowymi oraz stowarzyszeń zwykłych, które nie posiadają osobowości
prawnej.
Stowarzyszenie rejestrowe może założyć co najmniej 15 osób, które w tym celu uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski. Statut takiego stowarzyszenia określać powinien w szczególności: nazwę stowarzyszenia (odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji), teren działania, siedzibę stowarzyszenia, cele i sposoby ich realizacji, sposób nabywania i utraty członkostwa, władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich, zasady dokonywania zmian statutu, sposób rozwiązania się stowarzyszenia.
Stowarzyszenie podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepis ustawy stanowi inaczej. Z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego stowarzyszenie uzyskuje  osobowość prawną i może rozpocząć swoją działalność.
Uproszczoną formą stowarzyszenia jest natomiast stowarzyszenie zwykłe.
Tego rodzaju zrzeszenie mogą założyć, co najmniej 3 osoby, które w tym celu uchwalają regulamin działalności. Regulamin działalności powinien określać w szczególności nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz
przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Założyciele stowarzyszenia zwykłego są obowiązani o tym fakcie poinformować na piśmie właściwy ze względu na przyszłą siedzibę organ nadzorujący. Jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono ją rozpocząć.
Partie polityczne:
Partia polityczna jest dobrowolną organizacją, działającą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie wpływu, metodami demokratycznymi, na kształtowanie polityki państwa lub
sprawowanie władzy publicznej. Członkami partii politycznej mogą być obywatele polscy, którzy ukończyli 18 lat. Zakaz przynależności do partii politycznych określają przepisy Konstytucji i szeregu innych ustaw.
Partię polityczną zgłasza się do ewidencji partii politycznych, prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Zgłoszenie to powinno zawierać nazwę, skrót nazwy i określenie adresu siedziby partii politycznej oraz imiona,
nazwiska i adresy osób wchodzących w skład organów uprawnionych w statucie do reprezentowania partii na zewnątrz oraz do zaciągania zobowiązań majątkowych.
Do zgłoszenia można również załączyć wzorzec symbolu graficznego partii.
Do zgłoszenia kierowanego do Sądu Okręgowego należy załączyć ponadto:
statut partii politycznej oraz wykaz zawierający imiona, nazwiska, adresy zamieszkania, numery ewidencyjne PESEL i własnoręczne podpisy popierających zgłoszenie, co najmniej 1000 obywateli polskich, którzy ukończyli 18 lat i mają pełną zdolność do czynności prawnych.
Sąd Okręgowy dokonuje wpisu partii politycznej do ewidencji niezwłocznie, jeżeli zgłoszenie jest zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Partia polityczna może korzystać z pełni praw po uzyskaniu wpisu do ewidencji partii politycznych, z tym momentem nabywa też osobowość prawną. Prawomocne postanowienie o wpisie partii do ewidencji partii politycznych ogłasza się nieodpłatnie w ,,Monitorze Sądowym i Gospodarczym" oraz przekazuje Państwowej Komisji Wyborczej.


Stan prawny: 30 maja 2012 r.