Godło RP

Kronika

np.: 18/01/2019
np.: 18/01/2019
Graficzne sylwetki kobiet
2018-11-28

Mija sto lat od wywalczenia przez polskie kobiety prawa głosu w wyborach do parlamentu.

28 listopada 1918 roku dekretem Józefa Piłsudskiego ustanowiono, że: „Wyborcą do Sejmu jest każdy obywatel Państwa bez różnicy płci” oraz że: „Wybieralni do Sejmu są wszyscy obywatele/obywatelki państwa posiadający czynne prawo wyborcze”.

Dwa okna, w kamienicy, półotwarte
2018-11-28
  • Wielu lokatorów reprywatyzowanych w stolicy kamienic nie było w stanie płacić czynszów podwyższanych przez nowych właścicieli 
  • Z ich inicjatywy zapadały wyroki sądowe, po których ludzie tracili prawo najmu do lokalu
  • Dziś nie mogą oni odzyskać tego prawa. Nie ma bowiem przepisu, który by to umożliwiał - nawet po uchyleniu decyzji reprywatyzacyjnej przez Komisję Weryfikacyjną

 

Sala senatu uczelni, przemawia rektor
2018-11-27
  • Uniwersytet Jagielloński uhonorował prof. Andrzeja Zolla, byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego i Rzecznika Praw Obywatelskich IV kadencji, tytułem profesora honorowego
  • W obszernej laudacji, którą wygłosił prof. Piotr Kardas, wskazano cztery obszary wybitnej działalności prof. Zolla: sferę badań naukowych, sferę działalności dydaktycznej, sferę działalności publicznej oraz sferę jego wpływu na działanie polskiego wymiaru sprawiedliwości
Dwie osoby wchodzą do oświetlonego budynku
2018-11-27
  • Kilkanaście osób przyszło na spotkanie z RPO Adamem Bodnarem w Lublińcu.
  • Najciekawsze problemy? Wykluczenie komunikacyjne i opłaty pobierane przez jedną z przychodni za wystawianie zwolnień do szkoły
Mozajka na budynku: tańczące postaci
2018-11-27

Na spotkanie w Tarnogórskim Centrum Kultury w Tarnowskich Górach wczesnym popołudniem 27 listopada przyszło około 40 osób, w tym grupa uczniów VII klasy, dla których spotkanie z RPO było lekcją wiedzy o społeczeństwie (i których, jak się szybko okazało, bardzo interesowało, co RPO myśli o reformie edukacji).

Zdjęcie imadła, narzędzia do zaciskania
2018-11-27
  • Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności dopuszczalności pytań polskich sądów do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach sądownictwa byłoby  nie do pogodzenia z art. 9 Konstytucji stanowiącym, że Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego
  • To odpowiedź RPO na poszerzenie przez Prokuratora Generalnego wniosku do TK w sprawie zgodności z Konstytucją art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu UE
  • Rzecznik wnosi by TK umorzył postępowanie, bowiem przestrzeganie przez Polskę prawa międzynarodowego jest jedną z zasad systemu prawnego i ustroju państwa
  • Innym argumentem za umorzeniem jest fakt, że TK badał już zgodność z Konstytucją art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który jest odpowiednikiem obecnego art. 267 TFUE
  • Adam Bodnar wskazuje, że nawet jeśli TK uznałby niekonstytucyjność, to z punktu widzenia zasad pierwszeństwa prawa UE i lojalnej współpracy, sądy polskie nadal mogłyby kierować pytania prejudycjalne do TS UE
Grafika: potężna ręka z zaciśnięta pięścią na szarym tle
2018-11-27
  • Pojęcie przemocy w rodzinie powinno obejmować także przemoc ekonomiczną oraz relacje osób, które nie są w stałym związku lub małżeństwie i nie mieszkają razem, ale dochodzi między nimi do przemocy
Zaciśnięta pięść uderzająca w stół
2018-11-27
  • Ofiary przemocy domowej skarżą się na długotrwałość spraw sądowych, w których wnoszą o nakazanie sprawcy opuszczenia wspólnego mieszkania 
  • Według ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, postanowienie w takiej sprawie zapada po rozprawie, która powinna odbyć się w  miesiąc od złożenia wniosku
  • Dotrzymanie tego terminu często jest niemożliwe; Rzecznik postuluje, aby sprawy te badali sędziowie z wydziałów rodzinnych 
  • Przyspieszeniu prowadzenia tych spraw może też służyć to, że od 1 stycznia 2018 r. są one określone jako pilne w Regulaminie urzędowania sądów - o co wcześniej wnosił RPO

 

Ulica i koło wyciągowe z kopalni
2018-11-27

Spotkania regionalne są po to, by zobaczyć, co w Polsce nie działa (a co działa). A także po to, by Państwu przybliżyć działania Rzecznika Praw Obywatelskich – by łatwiej było korzystać ze swoich praw i z pomocy RPO

Rano na spotkanie z Adamem Bodnarem w Centrum Usług Społecznych w  Piekarach Śląskich przyszło prawie 50 osób, głównie seniorzy skupieni wokół uniwersytetu III wieku.

 
Kilka łóżek podzielonych kotarami z koców, brudno
2018-11-27
  • Umieszczanie w bardzo dużych celach wielu skazanych powoduje wzrost napięcia i stresu, co prowadzi do sytuacji konfliktowych
  • Do znęcania się fizycznego i psychicznego najczęściej dochodzi właśnie w celach wieloosobowych
  • Dlatego RPO uważa, że taka sytuacja narusza prawo do humanitarnego traktowania osób pozbawionych wolności
  • Rzecznik wystąpił do dyrektora Służby Więziennej o zlikwidowanie cel większych niż 10-osobowe
Budynek z oświetlonymi drzwiami
2018-11-26
  • Przyłączę się do Państwa sprawy sądowej dotyczącej smogu w Rybniku – zapowiedział w Rybniku RPO Adam Bodnar
  • Na popołudniowe spotkanie w Rybnickim Centrum Edukacji Zawodowej przyszło 30 osób.  Ściągnęły ich tu przede wszystkim problemy smogu w Rybniku, prawa seniorów, prawa rodziców, brak mieszkań, problemy z sądami, sprawy osób z niepełnosprawnościami, wywłaszczenia pod inwestycje publiczne a także ciekawość, z czym mają problemy współobywatele. Dwoje młodych obserwatorów (tak się przedstawili) przyglądało się spotkaniu spod ściany.
Dzienikarze i kamerzyści
2018-11-26
  • Operator TVN miał usłyszeć zarzut   „propagowania nazizmu”, bo  uczestniczył w tworzeniu  głośnego reportażu, w którym ujawniono m.in. obchody rocznicy urodzin Adolfa Hitlera
  • Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego wkroczyła 23 listopada 2018 r. do domu operatora; wręczono mu  wezwanie do prokuratury jako podejrzanego. Po dwóch dniach Prokuratura Krajowa podała, że stawianie zarzutów jest „przedwczesne”
  • Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpi o wyjaśnienia  w sprawie działań  prokuratury i ABW
  • Akcja ABW może rodzić tzw. efekt mrożący, a przecież w tym przypadku chodzi o ujawnienie działań maksymalnie  szkodliwych dla demokracji
40 osób siedzi w kręgu, mężczyzna stoi
2018-11-26

- Najważniejszym zadaniem Rzecznika jest to, by nie patrzeć na problemy kraju tylko z punktu widzenia dużych miast. Dlatego od trzech lat RPO jeździ po Polsce i pyta ludzi o ich problemy, o to jak działa samorząd, z czym zmagają się organizacje pozarządowe. Podstawą naszego działania jest oczywiście Konstytucje, ale też ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe, które gwarantują prawa człowieka. Rzecznik Praw Obywatelski jest organem apolitycznym i nie jest związany z żadną partią. Działa w sposób niezawisły od innych władz – powiedział Adam Bodnar na początku spotkania w Jastrzębiu Zdroju.

 
Deszcz, człowiek pod parasolem siedzi blisko stromego brzegu morza
2018-11-26
  • Osoby w kryzysie bezdomności skarżą się, że nie mogły wziąć udziału w ostatnich wyborach samorządowych
  • Nie zmieniono bowiem przepisów uniemożliwiających wpisywanie wyborców nigdzie niezamieszkałych do rejestrów wyborców – nadal trwają prace MSWiA nad zmianą odpowiedniego  rozporządzenia
  • RPO ma w tym kontekście obawy co do zbliżających się w 2019 r. wyborów do Parlamentu Europejskiego, a następnie do Sejmu i Senatu
Banknoty stuzłotowe
2018-11-26
  • Organy  podatkowe uznały, że 5-letni termin, po upływie którego nie ma podatku, należy liczyć od daty zawarcia umowy rozszerzającej wspólność majątkową, a nie od daty nabycia nieruchomości przez małżonka, do którego nieruchomość należała przed rozszerzeniem wspólności
  • RPO uznał, że są podstawy do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 
  • Sąd podzielił argumentację Rzecznika i uchylił niezgodną z prawem interpretację indywidualną
  • Fiskus wycofał złożoną już skargę kasacyjną od wyroku WSA
Rozjazd kolejowy pod miastem
2018-11-26
  • Wojewoda lubelski Przemysław Czarnek podtrzymuje nazwanie  homoseksualizmu „zboczeniem” i  twierdzi, że nie jest to określenie obraźliwe
  • Mianem „promocji zboczeń” wojewoda nazwał październikowy Marsz Równości w Lublinie
  • W piśmie do wojewody RPO uznał, że ta wypowiedź może być przejawem „mowy nienawiści” ze względu na orientację seksualną
  • W odpowiedzi Przemysław Czarnek  napisał, że Rzecznik ignoruje  bezsporne znaczenie słowa „zboczenie”, a zdecydowana większość obywateli to heteroseksualiści
Zdjęcie mężczyzny i tekst: sprawcami przemocy w ok. 90 proc. przypadków są mężczyźni
2018-11-25
  • Rusza kampania 16 Dni Akcji Przeciw Przemocy ze względu na Płeć. W Polsce ponad 90 tys. osób pada co roku ofiarą przemocy w rodzinie - prawie 90% dorosłych ofiar stanowią kobiety
  • W 100 lat po uzyskaniu przez kobiety praw wyborczych problem przemocy wciąż pozostaje powszechny
  • Ogólnoświatowa kampania trwa od 25 listopada (Międzynarodowy Dzień Przeciw Przemocy Wobec Kobiet) do 10 grudnia (Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka)
  • Wybrano te właśnie dni aby podkreślić związek pomiędzy przemocą wobec kobiet a naruszaniem praw człowieka
Drukarka komputerowa na tle jasnego okna
2018-11-23
  • Kancelaria Sejmu RP ma udostępnić w trybie dostępu do informacji publicznej nazwiska sędziów, którzy popierali kandydatów na nowych członków Krajowej Rady Sądownictwa – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
  • Sąd uwzględnił skargę obywatela, do której przyłączył się RPO
  • W ocenie Rzecznika odmowa udostępnienia informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, które popierały zgłoszenia do KRS, uniemożliwia obywatelom ocenę, czy spełniono kryteria wyboru członków KRS  
  • RPO wskazywał na konieczność przejrzystości procedury wyboru członków Rady, której konstytucyjnym zadaniem jest stanie na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów
Handla do podnoszenia ciężarów
2018-11-23
  • Resort finansów wycofuje się ze stanowiska w sprawie ulgi podatkowej. Napisał do urzędów skarbowych, aby przeanalizowały swe postępowania, bo sądy administracyjne wyraźnie wskazują, że racja jest po stronie podatników
  • 23 listopada 2018 r. odbyła się rozprawa w kolejnej sprawie z udziałem RPO. Dotyczy obywatela – „ulgowicza”, który ma zapłacić 48 tys. zł podatku. Urząd skarbowy powoływał się m.in. na plotki i pogłoski oraz cytował słowa „niech się cieszy, że żyje” (chodzi o osobę  z niepełnosprawnością)
  • Widać, że działania obywateli, wsparte w sądach argumentami RPO, przynoszą efekty
Zdjęcie: sylwetki ludzi
2018-11-23
  • Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w części wyrok sądu administracyjnego, potwierdzający odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej obywatelowi Iraku Ameer’owi A.
  • Rada ds. Uchodźców ma ponownie rozpatrzeć wątek sprawy dotyczący jednej z przesłanek odmowy tego statusu - co podnosiła Helsińska Fundacja Praw Człowieka
  • NSA nie uwzględnił zaś argumentów skargi kasacyjnej RPO, że odmowę wydano na podstawie niejawnych dokumentów  służb specjalnych, do których dostępu nie mieli ani Ameer A., ani  jego pełnomocnik  
  • W ocenie Rzecznika w tej mierze polskie prawo nie zapewnia stronom postępowania żadnych gwarancji prawnych do skutecznego środka zaskarżenia

 

Mężczyzna przy mównicy w Senacie
2018-11-23
  • Występuję tu po roku od dramatycznych w wydarzeń i debat w obronie Sądu Najwyższego. I dziś pani pierwsza prezes SN może powiedzieć, że dalej pełni tę funkcję. To jest fundament obrony praw obywateli – zakończył swoje wystąpienie w Senacie RPO Adam Bodnar
  • Senat zapoznał się z informacją RPO o stanie przestrzegania praw człowieka w Polsce w 2017 r.
  • Rzecznik przypomniał w debacie, że media będą w Polsce wolne, póki się o tę wolność będziemy upominać.
Kredki i ręka dziecka
2018-11-22
  • Świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej przysługuje od chwili faktycznego umieszczenia w niej dziecka - orzekło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach
  • Kolegium zmieniło swą wcześniejszą decyzję o tym, że świadczenie należy  się od  dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej
  • Dzięki temu rodzice zastępczy otrzymają  świadczenie od wcześniejszego okresu
  • Rodzina zastępcza  i dziecko nie musieli czekać na wyrok sądu administracyjnego, do którego w ich sprawie skierował skargę  RPO. Kolegium postanowiło bowiem skorzystać z prawa do zmiany własnej decyzji bez konieczności angażowania WSA i uwzględnić w całości skargę Rzecznika.
Osoby siedzą w sali
2018-11-22
  • Polacy mają dziś bardziej konserwatywne wyobrażenia o roli kobiet w świecie polityki niż osiem lat temu, ale jednocześnie są za wzmacnianiem pozycji kobiet
Cela więzienna
2018-11-22
  • Sposób przeprowadzania badań skazanych na obecność w organizmie środków odurzających lub substancji psychotropowych nie jest dostosowany do współczesnych realiów
  • Przepisy nie uwzględniają np. problemu dopalaczy i nie odpowiadają aktualnym standardom wiedzy z zakresu toksykologii
  • Rzecznik chce wystąpić do ministra sprawiedliwości w tej sprawie, najpierw jednak pyta o opinię Służby Więziennej
Zielony nowoczesny budynek z filarami
2018-11-21
  • Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów PRL, skazujące siedmioro świadków Jehowy za udział w związku, którego istnienie i cel miało być „tajemnicą wobec organów państwowych”
  • To wcale nie było tajemnicą dla ówczesnych władz - wskazywał Rzecznik Praw Obywatelskich
  • Wniósł on kasację na korzyść skazanych jako represjonowanych z powodów religijnych
Dwie ręce - dorosłego o dziecka
2018-11-21
  • Aby adoptowane dziecko nie odziedziczyło długów po zmarłym biologicznym ojcu, Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Sądu Najwyższego swoją drugą skargę nadzwyczajną 
  • Chodzi o decyzję sądu, który uznał, że dziecko nie jest spadkobiercą biologicznego ojca, a zatem rodzice adopcyjni nie mogą w jego imieniu odrzucić spadku
  • Tymczasem inny sąd zgodnie z prawem uznał to dziecko w sprawie spadkowej za pełnoprawnego spadkobiercę
  • Zdaniem RPO pierwszy sąd się pomylił. Nie ma innego sposobu prawnego, by to naprawić niż skarga nadzwyczajna. Jedynym sposobem nieobjęcia niechcianego spadku jest jego odrzucenie
Mężczyzna mówi do mikrofonu
2018-11-20
  • Reformy sądownictwa w Polsce i związane z nimi zagrożenie praworządności były tematem publicznego wysłuchania Polski przed komisją wolności obywatelskich, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Parlamentu Europejskiego (LIBE), które miało miejsce 20 listopada 2018 roku.
  • W spotkaniu – z udziałem wiceszefa Komisji Europejskiej Fransa Timmermansa, przedstawicieli Komisji Weneckiej, Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa oraz środowiska akademickiego – uczestniczył rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar.
Wyciągnięta ręka
2018-11-20
  • W nowym roku działanie dotychczasowych punktów darmowej pomocy prawnej może być zagrożone
  • Do tej pory nie ma bowiem ustalonych zasad wyłania organizacji mających prowadzić te punkty, ani sposobu udzielania takiej pomocy prawnej
  • RPO spytał Ministra Sprawiedliwości, na jakim etapie jest są projekty aktów wykonawczych
Dzienikarze i kamerzyści
2018-11-20
  • Wojciech Reszczyński nie zareagował, gdy gość jego audycji w radiowej „Trójce” użył obrażliwego sformułowania wobec Władysława Bartoszewskiego
  • Z informacji mediów wynika, że dziennikarz został zawieszony w obowiązkach służbowych
  • O wskazanie działań mających na celu zapobieganie takim wypowiedziom Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił prezesa Polskiego Radia       
Kolorowe kółka zębate różnych rozmiarów
2018-11-20
  • Rząd przygotowuje projekty zmian prawa, nie trzymając się reguł, które chronią obywateli przed niezamierzonymi błędami i nieplanowanymi skutkami nowych regulacji
  • O usunięcie słabości rządowego procesu legislacyjnego, które wykazała Najwyższa Izby Kontroli, RPO wystąpił więc do premiera Mateusza Morawieckiego
  • Według NIK główna słabością jest bagatelizowanie tzw. oceny wpływu danego projektu, zwłaszcza, gdy zakłada on ingerencję w prawa i wolności człowieka i obywatela