Godło RP

Na czym polega odpowiedzialność deliktowa?

Kategoria Codziennik: 

Prezentowane treści nie stanowią porady prawnej

 

W prawie cywilnym delikt to czyn niedozwolony. Odpowiedzialność majątkowa z tytułu deliktu to taka odpowiedzialność, która wynika z popełnienia czynu niedozwolonego, to jest:
- zachowania niezgodnego z prawem, zawinionego (chociażby przez niedbalstwo): np. uszkodzenia cudzej rzeczy, spowodowania wypadku;
- zachowania niezgodnego z prawem, niezawinionego, np. Skarb Państwa odpowiada za błędy funkcjonariuszy, nawet jeśli nie są oni winni tych błędów;
- zdarzenia, na które człowiek nie ma wpływu, np. odpowiedzialność za zwierzę, które uciekło.
Opis takich czynów niedozwolonych zawiera Kodeks cywilny.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 415 k.c., przesłanką odpowiedzialności deliktowej jest wina. Niekiedy jednak prawo przewiduje odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (np. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności (przy czym właściciel przedsiębiorstwa nie musi być np. winny wybuchowi gazu).
Dla powstania odpowiedzialności deliktowej niezbędne są:
- czyn niedozwolony (opisany w ustawie);
- szkoda;
- związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą.
Skutkiem czynu niedozwolonego jest powstanie zobowiązania między sprawcą szkody a poszkodowanym, którego treścią jest:
- przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego bądź
- zapłacenie odszkodowania.
Inaczej niż w przypadku zdolności do czynności prawnych, która zasadniczo rozpoczyna się od ukończenia 18 roku życia, odpowiedzialność za delikt jest możliwa już od ukończenia 13 roku życia. Małoletni, który nie ukończył lat 13, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę - odpowiedzialność taką poniosą z reguły rodzice, jeśli nie dopełnili obowiązku pieczy nad dzieckiem (art. 426 i 427 k.c.).

Stan prawny na dzień 26 marca 2012 r.