Godło RP
Zawartość

Spotkanie z ekspertami na temat poszerzenia granic Opola

Data: 
2016-11-21

19 lipca rząd podjął decyzję o przyłączeniu do Opola części terenu czterech sąsiednich gmin. Postanowiono tak jeszcze przed omówieniem tej kwestii podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego i mimo wyników konsultacji społecznych, w których mieszkańcy okolicznych gmin opowiedzieli się zdecydowanie przeciwko przyłączeniu do Opola. Problem, związany z poszerzeniem granic miasta, dotyczy też praw mniejszości niemieckiej, która tam zamieszkuje i posiada swojego przedstawiciela w Sejmie. Rozporządzenie w sprawie granic Opola ma wejść w życie 1 stycznia 2017 r.

21 listopada w tej sprawie w Biurze RPO odbyło się spotkanie. W dyskusji wzięli udział: rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar, zastępczyni RPO Sylwia Spurek, poseł Ryszard Galla, przedstawiciele mniejszości niemieckiej, naukowcy zajmujący się tematyką samorządu terytorialnego oraz pracownicy Biura RPO.

W trakcie seminarium, poddane zostały dyskusji kwestie:

  • zaniechań ustawodawcy we wdrożeniu zaleceń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących formy prawnej decyzji o zmianie granic gmin (obecna forma rozporządzenia uniemożliwia jego pełną sądową kontrolę);
  • dopuszczalności wprowadzania zmian granic powodujących uszczuplenie uprawnień mniejszości narodowych;
  • skutków powiększenia Opola dla uprawnień mniejszości narodowych;
  • działań, jakie muszą zostać podjęte dla zapewnienia zgodności powiększenia Opola z polskimi oraz międzynarodowymi standardami ochrony praw mniejszości;
  • działań legislacyjnych, jakie muszą zostać podjęte dla zapobieżenia powtarzaniu się problemów tożsamych, jak w sprawie powiększenia Opola w podejmowanych w przyszłości rozstrzygnięciach w przedmiocie zmian granic gmin.

Mimo różnic uczestnicy spotkania zgodzili się, że wobec faktu, iż powiększenie Opola powoduje uszczerbek w uprawnieniach mniejszości, na władzach zarówno rządowych, jak i samorządowych ciąży pozytywny obowiązek minimalizacji tego skutku.

Zaproszeni eksperci za niezbędne działania legislacyjne uznali przy tym konieczność zapewnienia społecznościom lokalnym większego wpływu na decyzje w sprawie granic gmin oraz zapewnienia efektywnej sądowej kontroli rozstrzygnięć w tym przedmiocie.

Rzecznik przypomniał, że w sprawie konfliktu, który narósł wokół poszerzenia granic Opola, interweniował od samego początku. Wraz ze współpracownikami trzykrotnie odwiedzał województwo opolskie. Spotykał się zarówno z przedstawicielami lokalnych władz, jak i z samymi mieszkańcami.

– Nie powinno być tak, że bez pogłębionej analizy, uwzględniającej prawa mieszkańców, w tym prawa zamieszkującej na tym terenie mniejszości niemieckiej, dokonuje się tak istotnych zmian – zauważył Adam Bodnar. Chodzi m.in. o utratę uprawnień językowych mniejszości narodowej, która wiąże się ze zmianą granic.

Jak zaznaczył RPO, przedstawione przez ekspertów opinie akcentują różne kwestie i wartości. To dlatego tak ważne jest, aby wspólnie - także w gronie specjalistów - dyskutować o tym problemie i starać się wypracować najlepsze rozwiązania.

  • zdjęcie: kilkanaście osón siedzi przy białym stole
    Dyskusja na temat poszerzenia granic Opola
  • zdjęcie: mężczyzna jest ukazany z profilu, za nim siedzi kobieta, któta patrzy w jego stronę
    Sylwia Spurek i Adam Bodnar
  • zdjęcie: kilkanaście osób siedzi przy białych stołach
    Eksperci przedstawiali swoje ekspertyzy