Treść strony

Światło dla osób ubezwłasnowolnionych [art. 12 – Równość wobec prawa]

Przepisy o ubezwłasnowolnieniu w naszym kraju nie odpowiadają standardom ochrony praw człowieka. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje w tej kwestii od 2007 roku. Ostatnio podczas połączonego posiedzenia Sejmowych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, gdzie została przedstawiona informacja na temat funkcjonowania instytucji ubezwłasnowolnienia w Polsce oraz koniecznych zmian, przedstawił problemy prawne zdiagnozowane w tej sprawie w Biurze RPO.

 

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych w art. 12 nie dopuszcza pozbawienia osób niepełnosprawnych zdolności prawnej. Obowiązek wdrażania postanowień Konwencji po jej ratyfikacji motywuje Ministerstwo Sprawiedliwości do przyspieszenia działań. Strona rządowa przyznała, że konieczna jest daleko idąca modyfikacja obowiązujących dotąd w Polsce regulacji. Planowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości nowelizacja proponuje zastępowanie całkowitego ubezwłasnowolnienia innymi formami pomocy w samodzielnym funkcjonowaniu, włączającymi osobę ubezwłasnowolnioną w podejmowanie decyzji dotyczących jej życia. Organizacje obywatelskie podkreślają konieczność uwzględniania indywidualnych warunków i potrzeb osób z  niepełnosprawnością intelektualną, m.in. stopnia niepełnosprawności oraz zmienności choroby w czasie. Celem zmian ma być odejście od stygmatyzowania osób ubezwłasnowolnionych. Zakończono uzgodnienia wewnątrzresortowe i w tej chwili projekt kierowany jest do konsultacji społecznych i  uzgodnień międzyresortowych.
Instytucja ubezwłasnowolnienia bywa często wykorzystywana w celach majątkowych i  gospodarczych. Powinna chronić łatwych do oszukania ludzi, np. zapobiec nieszczęściom zadłużania się. Z drugiej strony wiele osób ma poczucie pokrzywdzenia przez to, że zostały całkowicie ubezwłasnowolnione, nie mogą korzystać ze swojej wolności i praw obywatelskich.
Z danych wynika, że ok. 60 tysięcy osób w Polsce jest całkowicie ubezwłasnowolnionych, a  10  tysięcy - ubezwłasnowolnionych w części. [więcej]