Godło RP

Wniosek RPO do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nowelizacji ustawy o Policji

Data: 
2016-02-18

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył 18 lutego do Trybunału Konstytucyjnego wniosek w sprawie nowelizacji ustawy o Policji.

Rzecznik wnosi o zbadanie zgodności przepisów regulujących:

  • stosowanie kontroli operacyjnej oraz podsłuchów,
  • pobieranie danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych

z Konstytucją RP, Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Ustawa z dnia 15 stycznia 2016 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 147), która wprowadziła do porządku prawnego większość kwestionowanych przepisów, nie tylko nie realizuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 lipca 2014 r. (K 23/11), ale w poważnym zakresie narusza konstytucyjne prawa i wolności człowieka oraz standardy wyznaczone w prawie międzynarodowym.

W zakresie pozyskiwania danych internetowych nie było konieczności żadnych zmian – wyrok Trybunału ich nie dotyczył.

Stanowisko RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich nie kwestionuje – co do zasady – możliwości, a nawet potrzeby stosowania różnych form inwigilacji. Wymóg ochrony bezpieczeństwa nie ma jednak charakteru bezwzględnego i wyłącznego, co oznacza, że może podlegać ograniczeniom.

Działania nakierowane na ochronę bezpieczeństwa obywateli nie mogą w sposób nieograniczony ingerować w prawo do prywatności. Zbyt duży zakres dopuszczalnej ingerencji oznacza ryzyko poważnych nadużyć Jest to szczególnie istotne w przypadku danych internetowych i tworzenia stałych łączy do ich pozyskiwania.

Rzecznik Praw Obywatelskich podnosi w swoim wniosku liczne zarzuty, m.in.:

  1. brak granic czasowych lub nieproporcjonalnie długi czas trwania kontroli operacyjnej,
  2. ograniczenie tajemnicy zawodowej,
  3. nieograniczone pobieranie danych internetowych, telekomunikacyjnych, pocztowych,
  4. brak realnej kontroli pobierania danych (jest tylko następcza kontrola sądowa),
  5. brak następczego powiadamiania osoby, której dane były sprawdzane lub pobierane,
  6. stosowanie przepisów uznanych przez Trybunał za niezgodne z Konstytucją RP. 

 

- Zakres, w którym dopuszczalne będzie gromadzenie danych przez policję, uznajemy za zbyt szeroki i niedookreślony – podkreśliła na konferencji prasowej w Biurze RPO dr Agnieszka Grzelak, zastępczyni dyrektora Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Europejskiego i Międzynarodowego.  - Kwestionujemy również problem związany z kontrolą gromadzenia i przetwarzania danych przez służby.

- Ustawa będzie pozwalała na tworzenie infrastruktury do pozyskiwania danych internetowych. W przypadku billingów służby rocznie sprawdzają ok. 2 milionów informacji. Jeżeli powstanie ta infrastruktura, to będziemy mówili o podobnej skali sprawdzania danych internetowych. Infrastruktura pozyskiwania danych w trybie elektronicznym, za pomocą stałego łącza, stwarza znacznie większe możliwości niż zwyczajne pisemne składanie wniosku i wykazywanie, na potrzeby jakiego postępowania te dane internetowe są potrzebne – wskazał rzecznik praw obywatelskich dr Adam Bodnar. 

- Głównym zarzutem, który kierujemy w kontekście kontroli operacyjnej, jest zbyt długi czas jej trwania. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami kontrola operacyjna będzie mogła trwać aż do 18 miesięcy. Czyli przez półtora roku służby policyjne i służby specjalne będą mogły ustalać treść naszej korespondencji niezależnie od tego, czy ostatecznie zostanie uruchomione na tej podstawie postępowanie karne – zaznaczył dr Krzysztof Szczucki z Zespołu Prawa Karnego w Biurze RPO.

 

  • na zdjęciu Rzecznik Praw Obywatelskich mówi na temat wniosku do TK
    na zdjęciu Rzecznik Praw Obywatelskich mówi na temat wniosku do TK
  • na zdjęciu Krzysztof Szczucki, Adam Bodnar i Agnieszka Grzelak z Biura RPO
    na zdjęciu Krzysztof Szczucki, Adam Bodnar i Agnieszka Grzelak z Biura RPO
  • na zdjęciu Agnieszka Grzelak z Biura RPO mówi o wniosku do Trybunału Konstytucyjnego
    na zdjęciu Agnieszka Grzelak z Biura RPO mówi o wniosku do Trybunału Konstytucyjnego
  • na zdjęciu Krzysztof Szczucki z Biura RPO na konferencji prasowej
    na zdjęciu Krzysztof Szczucki z Biura RPO na konferencji prasowej
  • na zdjęciu konferencja prasowa na temat wniosku RPO ws. nowelizacji ustawy o Policji
    na zdjęciu konferencja prasowa na temat wniosku RPO ws. nowelizacji ustawy o Policji