Treść strony

Z czym borykają się osoby głuche? [art. 9 – Dostępność, art. 13 – Dostęp do wymiaru sprawiedliwości, art. 24 – Edukacja, art. 27 – Praca i zatrudnienie]

Konferencja pt. „Edukacja Głuchych”, która odbyła się 20 marca br. w siedzibie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich [Konferencja], wywołała szerszą dyskusję o problemach osób głuchych. Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga Oddziału Dolnośląskiego Polskiego Związku Głuchych, w której podniesiono problemy systemowe, przede wszystkim brak zapewnienia tłumaczy migowych.

 

Zastrzeżenia skarżących dotyczą m.in. egzaminu teoretycznego na prawo jazdy i trudności z jego zrozumieniem przez Głuchych nie posługujących się biegle językiem polskim. Kolejny problem dotyczy obowiązku zapewnienia tłumacza podczas początkowej fazy egzaminu teoretycznego oraz podczas całego egzaminu praktycznego. Obowiązek ten obciąża osobę zdającą egzamin, co naraża ją na dodatkowe koszty. Zwrócono też uwagę, że ośrodki nauki jazdy nie zapewniają obecności tłumacza języka migowego na zajęciach, a bez tłumacza nie zgadzają się na uczestnictwo osoby niesłyszącej w kursie jazdy. Zarzucono również, że osoby niesłyszące mają duże trudności w kontaktach z  lekarzami, którzy nie tylko nie znają Polskiego Języka Migowego (PJM) lub Systemu Językowo-Migowego (SJM), ale przede wszystkim traktują osoby głuche jak upośledzone intelektualnie. Podniesiono również niedostateczną jakość wyszkolenia urzędników w zakresie SJM i w zasadzie całkowitą nieznajomość PJM.
Kolejną zgłoszoną sprawą jest brak pracy dla osób niesłyszących. Urzędy pracy oferują stanowiska pracy (przeważnie fizyczne), nie uwzględniając rzeczywistego wykształcenia (czasem nawet wyższego). Barierą jest też orzecznictwo lekarskie w zakresie medycyny pracy, które wyklucza pracę osoby niesłyszącej w hałasie.
Podkreślono także duży problem związany z koniecznością samodzielnego opłacenia tłumaczy w  sprawach cywilnych (w tym rodzinnych i z zakresu ubezpieczeń społecznych), w których to sądy odmawiają ustanowienia tłumacza.