Godło RP

Wyczerpanie sumy gwarancyjnej z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (sprawa wygrana)

Data: 
2017-05-30
Logo w czerwonej ramce: wykrzyknik w trójkącie (znak ostrzeżenia)

Sprawa pana Tomasza:

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wydanego w sprawie o podwyższenie sumy gwarancyjnej.

Stan faktyczny:

W dniu 3 października 1992 r. powód mający wówczas niecałe 3 i pół roku został potrącony przez samochód osobowy, którego właściciel nie miał wykupionego obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z zakresu posiadaczy mechanicznych pojazdów. W wyniku wypadku powód jest całkowicie niezdolny do pracy oraz samodzielnej egzystencji i porusza się na wózku inwalidzkim. Po wyczerpaniu sumy gwarancyjnej, pan Tomasz wystąpił przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu o podwyższenie sumy gwarancyjnej z kwoty 720.000 zł do 2.445.840 zł.  Sądy w dwóch instancjach uznały, że w przypadku pana Tomasza odpowiedzialność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego już wygasła bo wyczerpała się kwota, do której wypłaty Fundusz został zobowiązany, więc jego roszczenia nie mają podstaw.

Zespół, który prowadzi sprawę w Biurze RPO:

Zespół Wstępnej Oceny Wniosków

Stan sprawy:

30 maja 2017 r. Sąd Njawyższy uwzględnił skargę kasacyjną RPO, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Dlaczego sprawa jest istotna dla RPO?

Pan Tomasz należy do grupy osób, którzy ponieśli szkodę na skutek wypadków komunikacyjnych na początku lat 90-tych, przy czym w ich przypadku kierowca nie miał obowiązkowego ubezpieczenia OC, a zatem odszkodowanie, zadośćuczynienie i renta były wypłacane przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – do czasu wyczerpania się sumy gwarancyjnej. Na skutek określenia jej wysokości w tamtych latach na niskim poziomie, poszkodowani w chwili obecnej zostali pozbawieni ochrony i środków koniecznych do dalszego leczenia i egzystencji. W następnych latach suma gwarancyjna była sukcesywnie podwyższana. RPO wskazał na konieczność rozważenia zastosowania art. 357 (1) kc - ukształtowanie stosunku prawnego ze względu na nadzwyczajną zmianę okoliczności. 

Skąd RPO wie o sprawie?

Wniosek obywatela podczas Spotkań Regionalnych.

Argymenty prawne RPO:

W swoim wniosku Rzecznik przywołuje:

  • art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny),
  • a także stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie o  I ACa 1143/12:

„Warto także zwrócić uwagę, iż zapewnienie poszkodowanym ciągłości otrzymywanych świadczeń znajduje nie tylko uzasadnienie w zasadzie słuszności i współżycia społecznego.

Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Równość wobec prawa odnosi się do jego stanowienia i nakłada na ustawodawcę obowiązek tworzenia prawa, które nakazuje jednakowo traktować podmioty podobne. Aktualnie przyjęte w prawie unijnym rozwiązania w zakresie mechanizmu określania sum gwarancyjnych w przypadku ubezpieczeń OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (tzw. Dyrektywy Komunikacyjne), do których polskie ustawodawstwo jest dostosowywane m.in. poprzez zmiany wskazanych w apelacji pozwanego przepisów z zakresu ubezpieczeń, pozwolą definitywnie wyeliminować problem wyczerpania się sumy gwarancyjnej, co zapewni poszkodowanym możliwość otrzymywania należnych im świadczeń, a więc realizację zasady pełnego odszkodowania (por. E. P. wyczerpania się sumy gwarancyjnej w obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych - Rozprawy Ubezpieczeniowe nr(...)

Do tego czasu w sytuacjach wyjątkowych (a taka jest sytuacja K. C.) środkiem ochrony poszkodowanego jest instytucja prawna przewidziana w art. 357 KC, której zastosowania nie uniemożliwiają przepisy intertemporalne regulujące określanie sumy gwarancyjnej dla danej umowy”. (patrz załączony dokument)

Numer sprawy:

VI.510.77.2016

  • Aktualności
  • Dokumenty
Data: 
2019-04-11
Ludzie na sali, młody mężczyzna na wózku

50 osób przyszło na spotkanie z Adamem Bodnarem wv Centrum Aktywności Społecznej w Białymstoku. Przyjechał na nie także pan Tomasz Piesiecki – by po trzech latach od pierwszego spotkania z RPO opowiedzieć, jak wygląda dziś jego sprawa zgłoszona na spotkaniu regionalnym.

Data: 
2017-05-31
Zdjęcie: ludzie siedzą w kręgu, jedna osoba na wózku

30 maja Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną RPO i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. RPO zajął się sprawą dzięki informacji ze spotkania regionalnego.

Data: 
2017-04-20
Człowiek na wózku

Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (druk senacki nr 351).

http://www.senat.gov.pl/prace/komisje-senackie/plan-posiedzen-komisji/czwartek-20-kwietnia-2017-r/

Data: 
2016-11-24
Zdjęcie: posiedzenie komisji senackiej

Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji opowiedziała się za tym, by przywrócić prawo do renty powypadkowej osobom, które utraciły ją z powodu wyczerpania się sumy gwarancyjnej. Nad takim projektem będą teraz pracować senatorowie.

Gotowy i przyjęty przez cały Senat projekt musi następnie trafić do Sejmu i znów do Senatu, a następnie – do Prezydenta. Wszedłby w życie dopiero po podpisaniu i opublikowaniu w Dzienniku Ustaw.

Data: 
2016-09-20
Zdjęcie z komputera: ludzie siedzą przy stole, niektórzy podnoszą rękę

Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji opowiedziała się 20.09.2016 r. za podjęciem inicjatywy ustawodawczej mającej rozwiązać problem wyczerpywania się sum gwarancyjnych w przypadku obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Chodzi o sytuację takich osób jak pan Tomasz (był obecny na posiedzeniu Komisji).

W imieniu RPO zagadnienie przedstawiła senatorom zastępczyni RPO ds. równego traktowania Sylwia Spurek.

Strony