Na obrazku ludzie podwyższeniu pod dachem

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dokumenty i stanowiska w sprawie zmian w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym i sytuacją obywateli w związku z kryzysem konstytucyjnym.

  • Aktualności
  • Opis sprawy
  • Multimedia
  • Dokumenty
  • Odnośniki
  • Powiązane sprawy

Specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów rozmawia z RPO Adamem Bodnarem

Data: 
2017-10-23
Dwaj mężczyźni przy stole, jeden notuje

Specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów Diego Garcia-Sayán spotkał się 23 października z rzecznikiem praw obywatelskich Adamem Bodnarem.

Celem misji jest ocena wpływu kryzysu konstytucyjnego na funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego oraz skutków nowelizacji ustawy o sądach powszechnych i planowanych zmian w ustawach o Sądzie Najwższym i KRS na niezależność sądownictwa.

Diego Garcii Sayanowi towarzyszy Stefano Sensi  z Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka.

Rzecznik Praw Obywatelskich prawidłowo zgłosił swój udział w postępowaniu przed TK uzupełniając zgodnie z przepisami prawa braki formalne pisma (sygn. akt K 3/17)

Data: 
2017-08-21
zdjęcie: napis na gmachu TK: Trybunał Konstytucyjny

Przewodnicząca składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego w piśmie do RPO z 8 czerwca 2017r. stwierdza, że „wadliwość pisma zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca zgłoszenia udziału w postępowaniu w trybie art. 63 ust. 2 uotpTK, nie może być sanowana poprzez jego poprawienie lub uzupełnienie”.

W odpowiedzi z 10 sierpnia 2017r. Rzecznik Praw Obywatelskich, nie zgadzając się z zaprezentowaną przez Trybunał wykładnią przepisów zauważa, że jest ona sprzeczna z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny odłożył rozpoznanie wniosku Prokuratora Generalnego w sprawie wybory trzech sędziów TK. Do postępowania udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich

Data: 
2017-07-13
zdjęcie: napis na gmachu TK: Trybunał Konstytucyjny

13 lipca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny miał rozpoznać wniosek Prokuratora Generalnego w sprawie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Udział w postępowaniu zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich (patrz załącznik).

Ze względu na konieczność rozpoznania wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z 26 czerwca 2017 r. o wyłączenie sędziego TK z udziału w orzekaniu w tej sprawie termin rozprawy został odwołany.

RPO publikuje usunięte z serwisu Trybunału Konstytucyjnego jego wyroki: w sprawach K 47/15, K 39/16, K 44/16

Data: 
2017-06-02
zdjęcie: napis na gmachu TK: Trybunał Konstytucyjny

Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił zamieścić na stronie internetowej Rzecznika wyroki Trybunału Konstytucyjnego, które zostały usunięte z Internetowego Portalu Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (IPO) oraz Orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego Zbioru Urzędowego (OTK ZU) dostępnych na stronie internetowej Trybunału.

O usunięciu wyroków poinformował sędzia prof. Stanisław Biernat, wiceprezes Trybunału Konstytucyjnego.

RPO przystąpił przed TK do sprawy wyboru sędziów Trybunału i wnosi o umorzenie postępowania

Data: 
2017-02-10
Grafika: budynek i ludzie

RPO zgłosił 9 lutego swój udział w postępowaniu z wniosku Prokuratora Generalnego o stwierdzenie niezgodności uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 listopada 2010 r. w sprawie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego i wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia (VII.510.9.2017)

Strony

Logo: otwarta tle księga

Sprawa wyboru sędziów

 
Sejm VII kadencji zmienił ustawę o Trybunale (ustawa z 25 czerwca 2015 r.) w taki sposób, że m.in. umożliwił wybranie nie tylko trzech sędziów w miejsce tych, których kadencje upływały, ale także dodatkowych dwóch, których kadencje miały upłynąć już po wyborach parlamentarnych
 
Sejm VII kadencji wybrał następnie pięciu sędziów, ale ustawa ta została zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego. Zaskarżył ja także RPO wskazując, że nie można obsadzać miejsc, które zajmują jeszcze sędziowie (sprawa w Trybunale K 34/15). 
Trybunał Konstytucyjny uznał to stanowisko: stwierdził 9 grudnia 2015 r., że wybór trzech sędziów był ważny, ale dwóch - juz nie.
 
Wcześniej jednak nowy Sejm (VIII kadencji) unieważnił uchwałą wybór dokonany przez poprzedni parlament i wybrał nowych sędziów, a prezydent pośpiesznie (bo nocą) ich zaprzysiągł.
Trzej sędziowie wybrani legalnie przez Sejm VII kadencji nie zostali zaprzysiężeni. 
 

Nowelizacja ustawy o Trybunale z 22 grudnia 2015 r.

Ustawa ta została zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego - także przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wczesniej Rzecznik apelował do Prezydenta, by nie podisywał ustawy, dopóki nie oceni jej Trybunał. Ustawa bowiem miała wejść w życie bez żadnej zwłoki (vacatio legis)

Trybunał ocenił ją 9 marca na podstawie samej tylko Konstytucji (nowa ustawa nie pozwoliłaby mu tego zrobić).

Uznał ustawę za sprzeczną z konstytucją. Orzeczenie nie zostało opublikowane, lecz wiele instytucji i organizacji ogłosiło, że zarówno ten wyrok, jak i wszystkie następne będzie respektować.

Co było w ocenionej przez Trybunał ustawie?

  • Według nowelizacji TK co do zasady miał orzekać tylko w pełnym składzie, liczącym co najmniej 13 na 15 sędziów (przed zmianą pełny skład wynosił co najmniej 9 sędziów).
  • W składzie 7 sędziów miały być badane skargi konstytucyjne, pytania prawne sądów oraz sprawy zgodności ustaw z umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała zgody ustawy. Orzeczenia pełnego składu będą zapadać większością 2/3 głosów, a nie - jak wcześniej zwykłą.
  • Ponadto przyjęto, że Zgromadzenie Ogólne TK nie może stwierdzać wygaśnięcia mandatu sędziego (jak było), lecz przygotowywać dla Sejmu wniosek o jego złożenie "w szczególnie rażących przypadkach", a postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego TK można wszczynać także na wniosek prezydenta lub ministra sprawiedliwości (nie mieli wcześniej takiego prawa). 
  • Uchwalono, że terminy rozpatrywania wniosków wyznaczane będą w TK według kolejności wpływu. W postępowaniu wszczętym, a niezakończonym przed wejściem w życie noweli, rozprawa nie może odbyć się wcześniej niż po 45 dniach od doręczenia uczestnikom zawiadomienia o jej terminie, a w sprawie, w której orzeka pełny skład - po 3 miesiącach.
  • Co do zasady rozprawa w TK nie mogłaby się odbyć wcześniej niż po 3 miesiącach od doręczenia uczestnikom postępowania zawiadomienia o jej terminie, a w pełnym składzie - po 6 miesiącach. Prezes TK mógłby skrócić te terminy o połowę m.in. w przypadku skargi czy pytania prawnego odnoszących się do bezpośredniego naruszenia wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela.
  • Z ustawy wykreślono rozdział zatytułowany: "Postępowanie w sprawie stwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urzędu przez prezydenta RP". Skreślono również zapis ustawy, że sędzia TK odpowiada dyscyplinarnie także za czyny sprzed objęcia urzędu oraz te przepisy ustawy, które są już w konstytucji lub regulaminie Sejmu. W ustawie ostatecznie pozostawiono zaś zapis, że siedzibą TK jest Warszawa - który pierwotnie chciano wykreślić.

 

 

Sprawę prowadzi: 

Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego

Wniosek RPO ws. nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz przystąpienie RPO do wniosku grupy posłówSamorząd adwokacki popiera wniosek RPO ws. ustaw o Trybunale KonstytucyjnymWniosek do TK ws. nowelizacji ustawy o Trybunale KonstytucyjnymUstawa o TK częściowo niezgodna z KonstytucjąPismo procesowe RPO do Trybunału KonstytucyjnegoRzecznik ws. uchwał Sejmu dotyczących wyboru sędziów TKZgłoszenie udziału w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym ws. uchwał Sejmu dotyczących wyboru sędziów TKWniosek do TK ws. nowelizacji ustawy o Trybunale KonstytucyjnymSzef MSZ prosi Rzecznika o spotkanie z Komisją WeneckąKomisja Wenecka rozmawia z Rzecznikiem Praw Obywatelskich o sytuacji Trybunału KonstytucyjnegoWystąpienie do Prezesa Rządowego Centrum Legislacji ws. publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 marca 2016 r.Sekretarz generalny Rady Europy rozmawia o sytuacji w Polsce z rzecznikiem Adamem BodnaremSprawy Trybunału Konstytucyjnego dotyczą dziesiątek tysięcy ludzi – wystąpienie Adama Bodnara na Zgromadzeniu Ogólnym Trybunału KonstytucyjnegoWalne Zgromadzenie Stowarzyszenia Sędziów THEMISRzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar rozmawiał z delegacją Komisji Weneckiej o ustawie inwigilacyjnejVAT na e-booki. 14 czerwca rozprawa przed Trybunałem Sprawiedliwości UEWiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans spotkał się z rzecznikiem praw obywatelskich Adamem Bodnarem W pełni niezależny i sprawny Trybunał Konstytucyjny jest gwarancją istnienia w Polsce realnych praw i wolności obywatelskich - wystąpienie rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara przed Trybunałem Konstytucyjnym 8 marca 2016 r.Tydzień Konstytucyjny #MojaKonstytucja (28.05.-04.06.)VAT na e-booki – przed rozprawą przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej 14 czerwca"Post Factum", Radio TOK FM"Nowy dzień z Polsat News", Polsat NewsRaport Komisarza Praw Człowieka Rady Europy o stanie praw człowieka w PolsceTrybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał sprawę VAT na e-booki odpowiadając na pytania prejudycjalne polskiego Trybunału KonstytucyjnegoRPO do Marszałka Sejmu: przyjmowany w Sejmie projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym budzi poważne zastrzeżenia konstytucyjne i narusza prawa obywateliSprawy z pytań prawnych, do których przystąpił RPO#RZECZoPolityce, rp.plRPO dla Onetu: samotność konstytucji"Połączenie", Radio TOK FMPo co nam konstytucja? - debata z udziałem Adama Bodnara w Darłówku"Poranek RDC", Polskie Radio RDC"W samo południe", Program I Polskiego RadiaRzecznik skarży do TK nową ustawę o Trybunale KonstytucyjnymPrzepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym niezgodne z ustawą zasadniczą – wyrok TKUzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 sierpnia w sprawie ustawy "naprawczej" o TK z 22 lipca 2016Delegacja Komisji Weneckiej rozmawiała z RPO o sytuacji w Polsce w tym o sprawie Trybunału KonstytucyjnegoSeminarium "Wymiar sprawiedliwości w Polsce – refleksje na kanwie raportu Komisarza Praw Człowieka Rady Europy”Komisja Wenecka przyjęła opinię nt. nowej ustawy o TKMiędzynarodowy Instytut Ombudsmana przedstawia raport o sytuacji RPO w Polsce"Jak respektować prawa konstytucyjne, gdy Trybunał Konstytucyjny nie jest w stanie wypełniać w pełni swoich zadań?". Spotkanie z wykładowcami i studentami Wydziału Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika"Ochrona praw obywatelskich w warunkach kryzysu konstytucyjnego - wykład RPO na Polsko-Niemieckim Forum Prawa i GospodarkiWniosek RPO do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów ustaw z 30 listopada oraz z 13 grudnia 2016 r. dotyczących Trybunału KonstytucyjnegoStanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie dostępu mediów do Trybunału KonstytucyjnegoRPO wnosi o wyłączenie Mariusza Muszyńskiego oraz Lecha Morawskiego z orzekania w sprawie przed Trybunałem KonstytucyjnymKomentarz Rzecznika Praw Obywatelskich do umorzenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego powiększenia OpolaKomunikat RPO przed rozstrzygnięciem TK w sprawie edukacji przedszkolnej dzieci pracowników służby zagranicznej - wniosek o wyłączenie sędziów TKRPO przystąpił przed TK do sprawy wyboru sędziów Trybunału i wnosi o umorzenie postępowaniaRPO publikuje usunięte z serwisu Trybunału Konstytucyjnego jego wyroki: w sprawach K 47/15, K 39/16, K 44/16Trybunał Konstytucyjny odłożył rozpoznanie wniosku Prokuratora Generalnego w sprawie wybory trzech sędziów TK. Do postępowania udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich Rzecznik Praw Obywatelskich prawidłowo zgłosił swój udział w postępowaniu przed TK uzupełniając zgodnie z przepisami prawa braki formalne pisma (sygn. akt K 3/17)Specjalny sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów rozmawia z RPO Adamem Bodnarem