Na obrazku ludzie podwyższeniu pod dachem

Alimenty

Sprawą zajmuje się Zespół Ekspertów ds Alimentów powołany wspólnie przez Rzeczników: Praw Obywatelskich i Praw Dziecka. Zespół rozpoczął prace w 2016 r. Wszystkie jego wystąpienia i uwagi, oraz otrzymane odpowiedzi znaleźć można w zakładce DOKUMENTY

  • Aktualności
  • Opis sprawy
  • Multimedia
  • Dokumenty
  • Odnośniki
  • Powiązane sprawy

Wystąpienie RPO i RPD do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie realizacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczących działań gminy wobec dłużników alimentacyjnych

Data: 
2017-10-04

W maju 2017 r. pracownicy Instytutu Kantar Millward Brown S.A. przeprowadzili badania na zlecenie Krajowego Rejestru Długów BIG S.A. i Krajowej Rady Komorniczej (pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka), które dotyczyły postaw Polaków wobec niepłacenia alimentów. 

Wyniki tych badań i wnioski mogą stać się podstawą szeregu analiz systemowych a w następstwie propozycji rozwiązań i działań zarówno w zakresie legislacji, jak i usprawnienia dotychczasowych praktyk, które mogłyby podnieść skuteczność ściągalności alimentów w Polsce. 

Jak poprawić pracę sądów rodzinnych? Adam Bodnar na XIX Kongresie Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce

Data: 
2017-09-25
Grafika: cztery małe ptaszki

- Przygotujmy zbiór dobrych praktyk, postulatów i wskazówek dla sędziów rodzinnych - Kodeks dobrego sędziego rodzinnego albo Zasady wspierania obywatela w sprawach rodzinnych – z taką propozycją wystąpił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar na XIX Kongresie Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce. Po raz kolejny zaapelował o lepszy sposób komunikowania się sądów ze stronami postępowania: w sądach rodzinnych i opiekuńczych rodzice nie tylko muszą sami zrozumieć to, co zdecydował sąd, ale jeszcze  wytłumaczyć to dzieciom - przypomniał.

VIII posiedzenie Zespołu ds. Alimentów

Data: 
2017-09-25
zdjęcie: przy białych stołach siedzi kilka osób

- Wysokość płacy minimalnej wciąż wzrasta, tymczasem kwota progu alimentacyjnego od lat pozostaje bez zmian. W przyszłym roku będzie ona stanowić zaledwie jedną trzecią płacy minimalnej. Musimy nadal zwracać uwagę na ten problem – mówiła sędzia Agnieszka Rękas reprezentująca Biuro Rzecznika Praw Dziecka podczas ósmego posiedzenia Zespołu Ekspertów do spraw Alimentów.

ZUS pisze na temat współpracy z komornikami w sprawie dłużników alimentacyjnych

Data: 
2017-09-13

Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na temat współpracy komorników i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kontekście dłużników alimentacyjnych.

Czy system Empatia można wykorzystać w sprawach dotyczących alimentów?

Data: 
2017-09-08

Podczas posiedzeń Zespołu Ekspertów ds. Alimentów - stworzonego przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka - kwestie dotyczące problemów z niealimentacją dyskutowane są wspólnie z zapraszanymi gośćmi. W trakcie VII posiedzenia Zespołu, 9 maja 2017 r., jeden z gości, senator Jan Rulewski przedstawił założenia do zmian systemu alimentacyjnego w Polsce.

Strony

Logo: mały ptaszek

Sprawą zajmuje się Zespół Ekspertów ds Alimentów powołany wspólnie przez Rzeczników: Praw Obywatelskich i Praw Dziecka. Zespół rozpoczął prace w 2016 r. Wszystkie jego wystąpienia i uwagi, oraz otrzymane odpowiedzi znaleźć można w zakładce DOKUMENTY

Skala problemu jest ogromna - szacuje się, że poziom zadłużenia wobec uprawnionych do alimentów to około 10 mld zł. 300 tys. rodziców nie płaci na swoje dzieci. Rocznie kilkanaście tysięcy jest za to skazywanych, w więzieniu siedzi ok. 4 tys. osób. Alimenty to nie jest sprawa samych ojców. Ani samych matek. To sprawa rodziców, dziadków, sąsiadów, przyjaciół, kolegów z pracy, szefów, nowych partnerów życiowych… Nas wszystkich! Alimenty po prostu trzeba płacić, dla dobra dzieci, a nie byłych partnerów/partnerek, żon/mężów. Dzieci nie stają się przecież w momencie rozstania dorosłych „byłymi dziećmi”, jak niekiedy słyszymy.

Obnaj Rzecznicy podkreślają, że uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego godzi przede wszystkim w dobro dziecka i jest przejawem „przemocy ekonomicznej”. Wiemy, że konieczna jest edukacja – policji, prokuratorów, sędziów sądów rodzinnych i karnych. Trzeba także dalej prowadzić badania społeczne, by ustalić powody, dla których ludzie nie płacą alimentów. Trzeba korzystać z dobrych praktyk i doświadczeń innych krajów. Konieczna jest wymiana wiedzy z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, ZUS-em, komisjami senackimi i sejmowymi.

Art. 209. Kodeksu Karnego Uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego

§ 1. Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa się z urzędu.

JAK WIĘC DOPROWADZIĆ DO TEGO, BY PŁACENIE NA DZIECI STAŁO SIĘ OCZYWISTOŚCIĄ?

Rozwiązanie tego problemu nie jest proste – nie chodzi tylko o przepisy i ich egzekwowanie. Istotny jest również niski poziom świadomości dłużników alimentacyjnych dotyczący ich obowiązków rodzicielskich, swoiste przyzwolenie społeczne dla niepłacenia alimentów, możliwość pracy w tzw. szarej strefie czy wyzbywanie się majątku na rzecz innych osób w celu uniknięcia egzekucji.

Rzecznik Praw Obywatelskich stworzył więc wspólnie z Rzecznikiem Praw Dziecka Zespół Ekspertów do spraw Alimentów. Do tej pory odbyły się trzy posiedzenia Zespołu: 9 lutego, 30 marca i 28 czerwca.

CO JUŻ WIEMY

NIEPŁACENIE ALIMENTÓW NADAL NIE JEST OBCIACHEM I TO TRZEBA ZMIENIĆ.
  • Państwo nie jest w stanie wesprzeć niepełnych rodzin, w których jedno z rodziców nie utrzymuje dzieci. Nie jest też w stanie skutecznie egzekwować należności od niepłacących rodziców.
  • Bardzo często alimenty stają się narzędziem rozgrywki (i kary) między rozwodzącymi się małżonkami – nie umiemy myśleć o prawach dzieci. Rozstające się strony myślą kategoriami krzywdy – a nie wspólnego obowiązku wobec dzieci.
  • Wielu niepłacących ma kłopoty z pracą, albo pracuje na czarno – a ponieważ uważają, że nie mają obowiązków wobec dzieci, to nie płacą, a formalnie dochodów nie mają. Tymczasem niepłacenie alimentów to forma przemocy ekonomicznej.
  • Do więzień trafiają na ogół ludzie słabiej wykształceni, bez zawodu, czy z poważnymi kłopotami – bo skazać można tego, komu udowodni się „uporczywe” uchylanie się od alimentów. Uchylanie „nieuporczywe” karane nie jest – tymczasem sądy mogą różnie interpretować sytuację, zwłaszcza w bardziej skomplikowanych sprawach.
  • Najważniejszym wspólnym zadaniem jest zmiana postaw społecznych: niepłacenie jest złem. Bez zmiany postaw społecznych wiele się nie zrobi.

NIEPŁACENIE ALIMENTÓW TO PRZESTĘPSTWO. ALE JAK POLSKIE PAŃSTWO SCIGA DŁUŻNIKÓW?

Nadal kilkaset tysięcy osób, które nie utrzymują swoich dzieci i są im winne 10 mld zł:

  • Liczba prawomocnie skazanych za uporczywe uchylanie się od płacenia alimentów (art. 209 § 1 kodeksu karnego)  to 12 967  (dane za rok 2014, źródło - Ministerstwo Sprawiedliwości)
  • Liczba wszczętych spraw to 50 128 (dane Prokuratury Generalnej za rok 2015); z czego do sądu trafiło 11 268, w tym 7 617 akty oskarżenia, umorzono 9891, odmówiono wszczęcia postępowania 19 044,
  • 31 grudnia 2015 w polskich więzieniach siedziało 3676 skazanych  za uporczywe uchylanie się od alimentów (dane Służby Więziennej). Trzeba jednak pamiętać że zobowiązania alimentacyjne ma łącznie 13 054 skazanych na karę pozbawienia wolności, także z tytułu popełnienia innego przestępstwa niż stypizowanego w art. 209 k.k. Ze wskazanej liczby ponad 13 tys. skazanych  zatrudnionych jest tylko 3796. Skazani nie pracują, gdyż w zakładach karnych brakuje pracy, mimo że osoby ze zobowiązaniami alimentacyjnymi mają pierwszeństwo w zatrudnieniu.
  • Istotą problemu jest to, że jeśli już ktoś trafia do więzienia, to prawie na pewno nie będzie płacił – bo nie będzie pracował…

CZY ZATEM ŚCIGANIE ALIMENCIARZY I KARANIE ICH WIĘZIENIEM JEST WŁAŚCIWYM SPOSOBEM RADZENIA SOBIE Z PROBLEMEM?

RPO spytał o to Prokuratura Generalnego. Z jego odpowiedzi wynika, że tak. Karać musimy: „Celowość skutecznego ścigania sprawców przestępstwa niealimentacji wynika zarówno ze znacznego stopnia karygodności czynów wypełniających znamiona występku określonego w art. 209 § 1 k.k., jak i konieczności realizacji celu generalno-prewencyjnego w postaci utwierdzania w świadomości obywateli przekonania o nieakceptowalności takich zachowań” (Pismo z 22.02.2016 r.).
Przepisy trzeba jednak poprawiać, a ich stosowanie monitorować – uważa Krajowa Rada Komornicza (pismo z 14.12.2015 r.).

POZOSTAJE PROBLEM DZIECI – SKORO RODZICE NIE PŁACĄ, MOŻE POSZERZYĆ PRAWO DO KORZYSTANIA Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO?

Dziś świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego nie mogą przekroczyć 500 zł miesięcznie i tylko w rodzinach, w których dochód na osobę nie przekracza 725 zł. Zatem kryterium tego nie spełnia samotny rodzic jednego dziecka, zarabiający minimum krajowe (1850 zł – warto pamiętać, że próg dla Funduszu ustalany był wtedy, gdy minimalna pensja wynosiła 936 zł, a tak było w 2007 r.)
Zdaniem rządu (odpowiedź Ministerstwa Rodziny z 13 stycznia 2016 r. na wystąpienie RPO do Prezesa Rady Ministrów) nie da się jednak podnieść progu. „Biorąc pod uwagę fakt, że świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego są wypłacane ze środków budżetu państwa, nie jest obecnie możliwe skierowanie tej formy pomocy do wszystkich osób uprawnionych do alimentów, które ich nie otrzymują z uwagi na bezskuteczność egzekucji i dlatego dostępność do tych świadczeń jest uwarunkowana między innymi koniecznością spełnienia kryterium dochodowego.

Dlatego teraz nie są prowadzone prace nad zmianą kryterium dochodowego. Pieniądze publiczne idą na realizację programu 500+”.

JAK ZATEM POPRAWIĆ SKUTECZNOŚĆ ŚCIĄGANIA ALIMENTÓW OD RODZICÓW?

1. POPRAWIĆ PRACĘ SĄDÓW I DOPROWADZIĆ DO TEGO, BY „UPORCZYWE UCHYLANIE SIĘ OD PŁACENIA ALIMENTÓW” WSZĘDZIE ZNACZYŁO TO SAMO

Rzecznik Praw Obywatelskich spytał prezesów sądów apelacyjnych o to, jak wygląda interpretacja tych przepisów w podległych im sądach. Teraz badamy to, bo być może należy zadać pytanie prawne Sądowi Najwyższemu. Jego odpowiedź uporządkowałaby sytuację i uczyniła odpowiedzialność za niepłacenie na dzieci bardziej jasną.

Ale to nie jedyne rozwiązanie:

  • sędziowie muszą się szkolić, by dobrze rozumieli, jak poważnym przestępstwem jest niepłacenie na dzieci;
  • powinni korzystać z możliwości podawania wyroków do publicznej wiadomości;
  • zamiast więzienia trzeba stosować inne kary – np. ograniczenia wolności. Po to by osoba skazana nadal mogła pracować. Bo co dziecku po niepracującym rodzicu w więzieniu?

Na prośbę RPO Krajowa Rada Sądownictwa przesłała te postulaty do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

2.  UTRUDNIĆ PRACĘ NA CZARNO – BO TO OD TYCH DOCHODÓW NIE PŁACI SIĘ NA DZIECI

Obaj Rzecznicy zwrócili się w kwietniu z pytaniem do Głównego Inspektora  Pracy o informację, czy w trakcie kontroli zostały dostrzeżone przypadki zatrudniania pracowników na czarno, co pozwala na unikanie egzekucji należności w przypadku zobowiązanych do płacenia alimentów  oraz jeżeli to możliwe, przedstawienie danych statystycznych.
Mamy nadzieję, że uczulenie na to PIP coś zmieni w zachowaniu pracodawców i pracowników.

3. SKOORDYNOWAĆ DZIAŁANIE ADMINISTRACJI

  • Po zadaniu pytania przez  RPO i RPD Dyrektor Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości zapowiedział już w styczniu przeprowadzenie badania „Egzekucja świadczeń alimentacyjnych". Chodzi o porządną analizę przyczyn niskiej skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych w Polsce, jak również dokonanie przeglądu instrumentów prawnych wykorzystywanych w egzekucji świadczeń alimentacyjnych w wybranych krajach europejskich.
  • Najwyższa Izba Kontroli obiecała Rzecznikom rozważenie, czy w roku 2017 nie przeprowadzić ogólnopolskiej kontroli doraźnej, dotyczącej działań organów administracji publicznej w zakresie skuteczności odzyskiwania od dłużników świadczeń wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego. Porządna kontrola NIK może dostarczyć wielu cennych informacji.
  • w Ministerstwie Sprawiedliwości – jak poinformowani zostali Rzecznicy - projektuje się utworzenie odrębnego Departamentu Spraw Rodziny i Nieletnich.
  • Resort sprawiedliwości zajął się już natomiast kwestią zatrudniania skazanych – projekt nowelizacji przepisów oczekuje na konsultacje (informacje te są z końca maja).

JAK PRZEKONAĆ LUDZI, ŻE NIEPŁACENIE NA DZIECI TO OBRZYDLIWA RZECZ

RPO i RPD zabiegają u Minister Rodziny o przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii społecznej. W sprawie kampanii społecznej z Panią Minister spotykały się także przedstawicielki Stowarzyszenia Dla Naszych Dzieci, które uczestniczą w pracach Zespołu Ekspertów do spraw Alimentów.

Rzecznicy zwrócili się też do Minister Rodziny o rozważenie inicjatywy legislacyjnej, a także działań w zakresie promowania programów specjalnych, regionalnych i działań aktywizacyjnych realizowanych w ramach aktywnej polityki rynku pracy adresowanych do dłużników alimentacyjnych.

Sprawę prowadzi: 

Zespół Ekspertów ds. Alimentów

Zastepczyni RPO dr Sylwia Spurek

Zespół Ekspertów ds. AlimentówDo MPIPS ws. braku uprawnienia rodzica samotnie wychowującego dziecko do świadczenia rodzinnegoWystąpienie do PRM ws. ograniczeń w dostępie do świadczeń z funduszu alimentacyjnegoRPO ws. ograniczania świadczeń z funduszu alimentacyjnegoWystąpienie do Prezesa Krajowej Rady Komorniczej ws. skuteczności egzekucji alimentów na rzecz dzieciWystąpienie do MS, PG oraz Dyrektora IWS ws. uchylania się od obowiązku płacenia alimentówOgraniczenia w dostępie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego – odpowiedź Ministerstwa RodzinyWięźniowie zobowiązani do płacenia alimentów – odpowiedź Dyrektora Generalnego Służby WięziennejZespół Ekspertów ds. Alimentów - wspólna inicjatywa Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka - m.in. o konieczności nowelizacji art 209 KKMinister Sprawiedliwości o realizacji prawa dzieci do alimentówPrawo dzieci do alimentów – odpowiedź Dyrektora Instytutu Wymiaru SprawiedliwościProkurator Generalny o ściganiu sprawców przestępstwa niealimentacjiWystąpienie do Ministra Sprawiedliwości oraz Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa ws. postępowania wobec dłużników alimentacyjnych Wystąpienie do Prezesa NIK ws. kontroli skuteczności odzyskiwania od dłużników świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnegoDrugie posiedzenie Zespołu Ekspertów ds. AlimentówWystąpienie do Ministra Sprawiedliwości ws. szerszego wykorzystania Systemu Dozoru Elektronicznego wobec osób skazywanych za niealimentacjęWystąpienie RPO i Rzecznika Praw Dziecka do Głównego Inspektora Pracy ws. uchylania się od płacenia alimentów Wystąpienie RPO i Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ws. kampanii społecznej na rzecz dzieci uprawnionych do alimentówO alimentach na IV Kongresie Kobiet w Koninie Aktywizacja zawodowa bezrobotnych dłużników alimentacyjnych - wystąpienie RPO i Rzecznika Praw DzieckaSprawa pana Radosława – czy ta kara to dobre rozwiązanie w sprawie o alimenty?Minister sprawiedliwości odpowiada ws. stosowania SDE wobec skazanych za niealimentacjęAlimenty - temat nie tylko na Dzień OjcaAdam Bodnar na obchodach Dnia Kuratora Sądowego: Kuratorzy sądowi są łącznikiem między prawem a ludźmi. Czy kuratorzy mogliby reprezentować interes dziecka, jeśli rodzice są w sporze?Trzecie posiedzenie Zespołu Ekspertów do spraw Alimentów - 28 czerwca 2016 r. RELACJAWystąpienia do Prezydenta Konfederacji „Lewiatan”, Prezydenta Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej oraz Prezesa Związku Przedsiębiorców i Pracodawców ws. świadczeń alimentacyjnych"Popołudnie RDC", Polskie Radio RDC"Za dziecko odpowiadają oboje rodzice”: Ministerstwo Rodziny zapowiada na jesień kampanię społeczną zgodną z postulatami Zespołu ds. AlimentówMinister Sprawiedliwości nie widzi potrzeby większej ochrony dzieci w postępowaniach rozwodowych – odpowiedź na wspólne wystąpienie RPO i RPDWystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie propozycji stworzenia wzoru tablic alimentacyjnychPostępowanie wobec dłużników alimentacyjnych – odpowiedź Ministra SprawiedliwościWystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka do Ministra Sprawiedliwości dotyczące współpracy ze stroną włoską w sprawach transgranicznej egzekucji alimentówWystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie szerszego wykorzystania systemu dozoru elektronicznego wobec osób skazywanych za niealimentacjęDlaczego zasądzone alimenty uniemożliwiają skorzystanie z ulgi podatkowej na rehabilitację dziecka z niepełnosprawnością? RPO przyłącza się do skargi konstytucyjnej pani K.Konfederacja Pracodawców Lewiatan angażuje się w społeczną kampanię na rzecz płacenia alimentówStwórzmy rejestr dłużników alimentacyjnych – proponują RPO i RPDSprawozdanie RPO przed Sejmem z prac w roku 2015 Czwarte posiedzenie Zespołu Ekspertów do spraw AlimentówWystąpienie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie ograniczeń w dostępie do świadczeń z funduszu alimentacyjnegoPiąte posiedzenie Zespołu Ekspertów do spraw Alimentów.Seminarium „Alimenty. Jak naprawić system?” z udziałem RPOCzy podniesienie poziomu płacy minimalnej od 1 stycznia nie sprawi, że prawo do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego stracą kolejne rodzinyRzecznicy: praw obywatelskich i praw dziecka pytają Ministra Rodziny o kampanię „Odpowiedzialny Rodzic Płaci”Propozycje rządowe zmiany w przepisach dotyczących alimentów zgodne z oczekiwaniami RPO i RPDPytanie prawne RPO do Sądu Najwyższego w sprawie karania za niepłacenie alimentów (art 209 KK)Szóste posiedzenie Zespół ekspertów RPO i RPD ds. alimentówRPO i RPD proponują: dłużnicy alimentacyjni powinni wykonywać prace społecznePierwsze czytanie rządowego projektu ustawy dotyczącej ochrony uprawnień alimentacyjnychAlimenty - podsumowanie roku pracy Zespołu Ekspertów ds. Alimentów. Konferencja prasowa RPO i RPDRPO i RPD piszą do Ministra Sprawiedliwości w sprawie stworzenia rejestru dłużników alimentacyjnych RUDAPracodawcy RP wyrażają gotowość do wsparcia inicjatyw Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka w przekonywaniu ludzi do płacenia alimentów.Co ze szkoleniami sędziów i prokuratorów w sprawie karania za niepłacenie alimentów? – pytanie RPO do Krajowej Szkoły Sądownictwa i ProkuraturyWystąpienie do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie profilowanego wsparcia dla bezrobotnych dłużników alimentacyjnychDlaczego nie wszystkie samorządy zgłaszają dłużników alimentacyjnych do rejestrów informacji gospodarczej? Wspólne wystąpienie RPO i RPDSejm zmienił przepisy o karaniu za niepłacenie alimentów (art. 209 kk) Ministerstwo Sprawiedliwości udzieliło odpowiedzi na postulat RPO i RPD utworzenia centralnego rejestru uporczywych dłużników alimentacyjnych Co ze szkoleniami dla sędziów na temat spraw związanych z alimentami? Odpowiedź Krajowej Szkoły Sądownictwa i ProkuraturyInformacja o skali pracy nierejestrowanej dłużników alimentacyjnych i możliwych konsekwencjach dla sektora finansów publicznychBrak odpowiedzi z Ministerstwa Sprawiedliwości na wystąpienia RPO z zakresu prawa rodzinnegoNIK odpowiada Rzecznikowi na temat skuteczności egzekucji należności alimentacyjnych26 kwietnia Sąd Najwyższy rozstrzygał pytania prawne RPO w sprawie karania za niepłacenie alimentów (art 209 KK)Raport z działalności Zespołu do spraw Alimentów w roku 2016VII Posiedzenie Zespołu ds. Alimentów - o pomysłach na przeciwdziałanie "rozwodom z dzieckiem" i o odbywaniu kary pozbawienia wolności w Systemie Dozoru Elektronicznego Czy w Polsce istnieje społeczne przyzwolenie na niepłacenie alimentów? Najnowsze badania opinii publicznej pod patronatem RPO i RPDWątpliwości dotyczące zmienionych niedawno przepisów w sprawach dotyczących niealimentacjiPrawa rodziców, którzy nie są w stanie skutecznie wyegzekwować kontaktów z dzieckiem. Minister Sprawiedliwości nie widzi potrzeby zmiany przepisów.Odpowiedź Ministra Sprawiedliwości na wystąpienie RPO i RPD w sprawie egzekucji alimentów z WłochMinister Sprawiedliwości odpowiada RPO w sprawie opieki naprzemiennejSpotkanie w sprawie alimentów i sprawowania opieki naprzemiennej nad dzieckiemKampania społeczna na rzecz płacenia alimentów jest bardzo potrzebna – podkreślają Adam Bodnar i Marek MichalakMinisterstwo Sprawiedliwości odpowiada w sprawie tabel alimentacyjnychCzy system Empatia można wykorzystać w sprawach dotyczących alimentów?ZUS pisze na temat współpracy z komornikami w sprawie dłużników alimentacyjnych VIII posiedzenie Zespołu ds. AlimentówJak poprawić pracę sądów rodzinnych? Adam Bodnar na XIX Kongresie Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w PolsceWystąpienie RPO i RPD do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie realizacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dotyczących działań gminy wobec dłużników alimentacyjnych