Na obrazku ludzie podwyższeniu pod dachem

Nowe Publikacje

Raport pt. „Równe traktowanie w zatrudnieniu bez względu na tożsamość płciową” powstał na podstawie badania społecznego dotyczącego dyskryminacji osób transpłciowych na rynku pracy.

Wyniki dokonanej analizy wskazują, że brak uregulowań dotyczących możliwości uzgodnienia płci metrykalnej w Polsce ogranicza prawo do wykonywania pracy swobodnie wybranej przez osoby transpłciowe.

Drugim istotnym wnioskiem jest fakt, że skala dyskryminacji osób transpłciowych w obszarze zatrudnienia jest trudna do oszacowania ze względu na niską zgłaszalność przypadków dyskryminacji.

Ponadto, wiedza o transpłciowości nie jest w Polsce rozpowszechniona. Istotnym problemem pozostają także funkcjonujące w społeczeństwie stereotypy dotyczące tej grupy społecznej.

grafika: pomarzańczowa okładka z napisem: Równe traktowanie w zatrudnieniu bez względu na tożsamość płciową

Prezentujemy publikację "20 kasacji RPO" dotyczącą realnych spraw, w których interweniował Rzecznik Praw Obywatelskich

Wstęp do publikacji Rzecznika Praw Obywatelskich

Prawo do rzetelnego procesu i prawo do obrony mają szczególne znaczenie w hierarchii wolności i praw osobistych. Potwierdza to orzecznictwo polskiego Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak również Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Ogólną kompetencję do wnoszenia kasacji przyznaje Rzecznikowi przepis art. 14 pkt 8 ustawy o RPO. Z kolei przepis ten znajduje stosowne umocowanie w art. 521 § 1 Kodeksu postępowania karnego oraz w art. 110 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, które niejako legitymizują tę niezwykle doniosłą prerogatywę i możliwość ingerencji Rzecznika.

Dzięki temu może on zaskarżyć każde prawomocne orzeczenie sądu kończącego postępowanie, w którym dostrzegł rażące naruszenia prawa.

Rzecznik, podobnie jak Minister Sprawiedliwości-Proku­rator Generalny, dysponuje tu uprawnieniami praktycz­nie bez ograniczeń i limitów (np. czasowych, w odnie­sieniu do kasacji wnoszonych na korzyść oskarżonych), które mają strony postępowania karnego (art.519 k.p.k.). W efekcie jest to unikalny przywilej, biorąc pod uwagę kompetencje innych tego typu urzędów w Polsce czy na świecie.

Z racji wypełniania konstytucyjnych powinności, przed­miotem szczególnych dociekań Rzecznika w badanych sprawach są naruszenia wolności i praw człowieka.

Ma to ważne znaczenie zwłaszcza dzisiaj, gdy możemy zaob­serwować swoistą inflację zmian przepisów prawa kar­nego, co negatywnie wpływa na stabilność orzecznictwa i przebieg postępowań karnych.

Kasacja stała się więc adekwatną reakcją na – ważkie dla uczestników proce­su – dostrzeżone uchybienia. I jednym z najważniejszych instrumentów naprawy nie tylko wadliwych wyroków sądów, ale i przywracania obywatelom poczucia spra­wiedliwości.

Adam Bodnar

Adam Bodnar na mównicy sejmowej prezentuje publikację
Mem z okładką z czarnymi i pomarańczowymi literami
ZałącznikWielkość
PDF icon 20 kasacji RPO.pdf496.96 KB
Tagi: 

Publikacja zawiera dane teleadresowe oraz najważniejsze informacje na temat kilkudziesięciu urzędów instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, których misją jest udzielanie informacji i udzielanie pomocy obywatelom w bardzo różnych aspektach życia: od informacji związanych z prawami człowieka i bezpłatnymi poradami prawnymi, poprzez informację o prawach pacjentów, konsumentów i dzieci, po pomoc dla ofiar przemocy czy wsparcie osób uzależnionych od alkoholu lub narkotyków.

Większość z wyszczególnionych w Informatorze podmiotów współpracuje ze sobą w ramach Koalicji Infolinii działającej pod patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich.

Informator jest prawdopodobnie jedyną tego typu publikacją w Polsce, dostępną także w formie pdf i ebooka. Wersja elektroniczna będzie aktualizowana na bieżąco, zaś wersja papierowa drukowana raz w roku.

Zachęcamy do rozpowszechniania Informatora wszelkim potencjalnie zainteresowanym instytucjom i osobom prywatnym.

zdjęcie: biała okładka z pomarańczowyn napisem informator

Wzory pouczeń ludzkim językiem dla: pokrzywdzonych, świadków, obwinionych, podejrzanych, zatrzymanych i tymczasowo aresztowanych

  • Jakie masz prawa w tej sytuacji?
  • Gdzie możesz szukać pomocy?
  • Od czego zależy, że Twoje działanie będzie skuteczne?
  • Jakie masz obowiązki?
  • Z kim możesz się kontaktować?

Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Rzecznik Praw Obywatelskich opracowali wspólnie ulotki informujące o prawach i obowiązkach osób w postępowaniu karnym.

Zarówno HFPC jak i RPO wielokrotnie podkreślali, że pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach powinny być sformułowane przystępniejszym językiem. Bo inaczej ludzie nie rozumieją swoich praw ani sytuacji, w jakiej się znaleźli.

Rzecznik Praw Obywatelskich we współpracy z Helsińską Fundacją Praw Człowieka przygotował więc przyjazne ulotki dla osób w trudnej sytuacji – ofiar, świadków i innych osób, wobec których wymiar sprawiedliwości prowadzi działania.

Ulotki tłumaczą na prosty język prawa i obowiązki zapisane w przepisach. Cudzoziemców zaś informują – po angielsku i rosyjsku – jak się zachować, kiedy nie rozumie się dostatecznie języka polskiego.

Przy powstawaniu projektu ulotek wspołpracowali studenci-praktykanci BRPO i HFPC.

Zastrzeżenia dotyczące aktualnego wzoru pouczeń zaprezentowane zostały w przygotowanym przez HFPC „Raporcie w zakresie wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym” oraz w wystąpieniu RPO do Ministra Sprawiedliwości w sprawie wzorów pouczeń dla uczestników postępowań karnych.

Raport HFPC dostępny jest tutaj:

http://www.hfhr.pl/wp-content/uploads/2016/04/dyrektywa_ca%C5%82o%C5%9B%C4%871.pdf

Broszura informacyjna HFPC:

http://www.hfhr.pl/wp-content/uploads/2016/04/ulotka2.pdf

Wystąpienie RPO dostępne jest tutaj:

https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/Wystapienie_do_Ministra_Sprawiedliwosci_ws_prawa_do_informacji_w_postepowaniu_karnym.pdf

Wizualizacja pierwszych stron ulotek

W publikacji omówiono projekty nagrodzone w drugiej edycji konkursu „Złota Księga Dobrych Praktyk na Rzecz Społecznego Uczestnictwa Osób Starszych”. To projekt, do którego Rzecznik Praw Obywatelskich wraz z Komisją Ekspertów ds. Osób Starszych zaprosili organizacje społeczne, nieformalne grupy, pracodawców i samorządy terytorialne oraz inne instytucje realizujące programy na rzecz osób starszych.

Celem przedsięwzięcia jest wypromowanie szczególnie wartościowych inicjatyw na rzecz seniorów dotyczących m.in. wydłużania aktywności osób starszych, integracji międzypokoleniowej, tworzenia przyjaznej seniorom przestrzeni publicznej, wspierania usług umożliwiających zaspokajanie potrzeb osób starszych wymagających opieki w ich mieszkaniach. Wszystkie zgłoszone projekty zostały ocenione przez ekspertów Komisji ds. Osób Starszych przy Rzeczniku Praw Obywatelskich.

 

W II edycji Złotej Księgi znalazły się następujące projekty:

  1. AKtywizaCJE SENIORÓW
  • Dom Pomocy Społecznej Kluzeka Kraków
  1. Igrzyska dla osób z niepełnosprawnością
  • Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów Zarząd Rejonowy w Nowym Tomyślu
  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Tomyślu
  • Gimnazjum im. Feliksa Szołdrskiego w Nowym Tomyślu
  1. Książka do domu
  • Miasto Słupsk
  • Miejska Biblioteka Publiczna im. M. Dąbrowskiej w Słupsku
  1. Latające Babcie z Plusem
  • Stowarzyszenie kobiety.lodz.pl
  1. Park Śląski dla seniorów
  • Fundacja Park Śląski w Chorzowie
  1. Portal senior.bialysotk.pl
  • Stowarzyszenie Akademia plus 50 w Białymstoku
  1. Późne debiuty
  • Stowarzyszenie Pracownia Filmowa „Cotopaxi” w Warszawie
  1. Radomski taniec pod gwiazdami
  • Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji Sp. z o.o. w Radomiu
  1. Seniorzy i studenci – razem możemy więcej
  • Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa w Warszawie
  • Koło Naukowe Gospodarki Przestrzennej Politechniki Warszawskiej
  • Fundacja Zaczyn w Warszawie
  1. Seniorzy seniorom – spotkania wakacyjne
  • Lubelski Uniwersytet Trzeciego Wieku
  1. Spacery i mapy sentymentalne
  • Laboratorium Innowacji Społecznych
  • Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”
  • Studio Graficzne i Filmowe „zespół wespół”

 

grafika: złota okładka z napisem: Złota Księga Dobrych Praktyk na Rzecz Społecznego Uczestnictwa Osób Starszych - II edycja"

Celem raportu pt. Dostęp osób z niepełnosprawnościami do wymiaru sprawiedliwości jest ocena dostępności polskiego wymiaru sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnościami pod kątem realizacji zasady równego traktowania i niedyskryminacji oraz standardów ustanowionych w drodze Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Raport jest podsumowaniem badań ilościowych w zakresie dostępności infrastruktury organów wymiaru sprawiedliwości, a także badań jakościowych przeprowadzonych wśród sędziów i prokuratorów oraz osób z niepełnosprawnościami, które miały kontakty z wymiarem sprawiedliwości.

Wnioski z badania wskazują, że dostępność rozumiana jako dostosowanie infrastruktury sądów i prokuratur do potrzeb osób z różnego rodzaju niepełnosprawnościami ma niebagatelny wpływ na realizację prawa do sądu tej grupy osób.

Drugim istotnym elementem ograniczającym dostęp osób z niepełnosprawnościami do wymiaru sprawiedliwości są regulacje odnoszące się do zdolności procesowej.

Wreszcie osoby z niepełnosprawnościami nie mają realnej możliwości sprawowania kluczowych funkcji w wymiarze sprawiedliwości, czyli wykonywania takich zawodów jak sędzia, prokurator, ławnik lub profesjonalny pełnomocnik.

zdjęcie: pomarańczowa okładka z białym napisem: Dostęp osób z niepełnosprawnościami do wymiaru sprawiedliwości

Raport Rzecznika Praw Obywatelskich pt. Dostępność wsparcia środowiskowego dla osób starszych w perspektywie przedstawicieli gmin województwa dolnośląskiego przedstawia wyniki badania społecznego, którego jednym z celów było pogłębienie wiedzy na temat wdrożenia w praktyce zasad wynikających z dokumentów międzynarodowych odnoszących się do godności i równego traktowania osób starszych potrzebujących wsparcia w miejscu zamieszkania.

Wyniki badania wskazują, że lokalni decydenci realizują większość zasad, niemniej nie wszystkie. Większość nie dostrzega potrzeby koordynacji działań wspierających, niewielu organizuje konsultacje z osobami starszymi dot. ich potrzeb.

W badanych gminach rzadko sprawdza się prowadzone ogólne projekty pod kątem ich dostępności dla seniorów.

Niewielu respondentów ma świadomość, że bariery w dostępie do wsparcia stanowią rodzaj dyskryminacji pośredniej.

Jedną z obserwacji jest również brak planowania oferty wsparcia w perspektywie wzrostu liczby osób starszych, co może się przyczynić się do utrudnień w dostępie do potrzebnych usług w bliższej i dalszej przyszłości.

zdjęcie: omarańczowa okładka z białym tekstem: Dostępność wsparcia środowiskowego dla osób starszych w perspektywie przedstawicieli gmin województwa dolnośląskiego
Tagi: 

10 czerwca 2016 r. w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich obyła się interdyscyplinarna konferencja naukowa pt. „Wybrane aspekty praw człowieka a bioetyka” zorganizowana przy współpracy z Komitetem Bioetyki Polskiej Akademii Nauk. W jej wyniku powstała monografia naukowa zawierająca artykuły przygotowane zarówno przez prawników, jak i lekarzy i etyków, które stanowią ich refleksję nad poruszonymi podczas konferencji problemami.

Publikacja składa się z czterech rozdziałów tematycznych. Pierwszy z nich dotyczy zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego, tj. instytucji stanowiącej podstawową gwarancję poszanowania praw pacjenta w trakcie procesu leczenia. Rozdział ten zawiera zarówno część kompleksowo przybliżającą regulacje prawne w zakresie zgody, jak i rozważania dotąd rzadko podejmowane w polskiej literaturze, dotyczące miejsca świadomej zgody w kulturze społeczeństw demokratycznych oraz problematyki zakresu obowiązku informacyjnego lekarza odnośnie do możliwych metod diagnostyki i terapii.

Drugi z rozdziałów traktuje o prawach pacjenta w badaniach klinicznych. Artykuły zamieszczone w tym rozdziale skupiają się wokół rozważań dotyczących skutków związanych z wejściem w życie tzw. ogólnego rozporządzenia w sprawie ochrony danych osobowych. Czytelnik będzie także mógł zapoznać się z historią badań klinicznych i wyzwaniami stojących przed polskim prawodawcą dotyczącymi prawnej regulacji tych badań.

W rozdziale trzecim omówiono kwestię przeprowadzania testów genetycznych. Rozdział rozpoczyna artykuł stanowiący pewną diagnozę istniejących problemów związanych z charakterem tego rodzaju badań. W dalszej części znajdują się rozważania odwołujące się zarówno do standardów międzynarodowych i europejskich, jak i konstytucyjnych w zakresie testów genetycznych. Obrazują one szereg wyzwań, z jakimi zmierzyć się będzie musiał prawodawca opracowując regulacje prawne w tym zakresie.

Ostatni rozdział zawiera publikacje dotyczące innych problemów bioetycznych, takich jak transplantacje, procedura zapłodnienia pozaustrojowego, a także praw osób ubezwłasnowolnionych przebywających w domach pomocy społecznej, czy też wpływu zasad etycznych skodyfikowanych w Kodeksie Etyki Lekarskiej na wykonywanie zawodu lekarza.

Autorzy mają nadzieję, że poruszone w monografii zagadnienia staną się przyczynkiem do szerszej debaty publicznej, a zaproponowane rozwiązania okażą się pożytecznym źródłem informacji dla pacjentów, lekarzy, prawników i etyków, a także osób kształtujących politykę zdrowotną państwa, a w konsekwencji przyczynią się do lepszej ochrony praw człowieka.

na zdjęcie: biała okładka na której widać rysunki łańcucha DNA

Strony