Godło RP
Zawartość
Liczba całkowita wyników: 28

wydarzenie międzynarodowe

Data początkowa
np.: 12/2019
Data końcowa
np.: 12/2019
(pozwala na wiele wyborów np. z klawiszem Ctrl)

Zastępczyni RPO Hanna Machińska na konferencji, w której uczestniczyła młodzież z 80 państw

Data: 2019-04-04

4 kwietnia odbyła się konferencja, której organizatorami byli Jasienica Model United Nations (JASMUN) oraz uczniowie II Społecznego Liceum w Warszawie.

Model United Nations to symulacja obrad Zgromadzenia Ogólnego ONZ oraz poszczególnych agent organizacji.

W inicjatywnie tej bierze udział młodzież szkół średnich, jak również studenci.

W konferencji uczestniczyli przedstawiciele młodzieży 80 państw.

Zastępczyni Rzecznika przedstawiła funkcjonowanie biura RPO oraz mówiła o udziale biura w spotkaniach, konferencjach, seminariach organizowanych przez ONZ i jego agendy a także o edukacyjnym znaczeniu warsztatów organizowanych przez młodzież. Omówiła również znaczenie ostatniej rezolucji Rady Praw Człowieka ONZ dotyczącej powołania i funkcjonowania Rzeczników zajmujących się ochroną środowiska.

W spotkaniu wzięło udział ok. 250 osób.

Rzecznicy praw obywatelskich Polski, Czech, Słowacji i Węgier przyjmują wspólną deklarację na spotkaniu w Gdańsku

Data: 2018-09-18

My, sygnatariusze niniejszej Deklaracji, w roku 70. rocznicy uchwalenia przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz 65. rocznicy wejścia w życie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, pragniemy podkreślić istotne znaczenie umów międzynarodowych służących ochronie praw i wolności jednostki oraz konieczność zwiększania wiedzy społeczeństwa na ich temat.

Tak zaczyna się deklaracja przyjęta przez ombudsmanów – rzeczników praw obywatelskich Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Na doroczne spotkanie ombudsmanów Grupy Wyszehradzkiej (V4) przyjechali tym razem do Polski, do Gdańska. W zeszłym roku spotkanie zorganizowane było w czeskim Brnie.

W dniach 17-18 września rzecznicy praw obywatelskich obradowali w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku m.in. na temat roli umów międzynarodowych w pracy ombudsmana, wolności słowa oraz edukacji o prawach człowieka.

W spotkaniu wzięli udział:

  • Anna Šabatová, ombudsmanka Czech, działaczka na rzecz praw człowieka, sygnatariuszka słynnej opozycyjnej Karty 77 i jej rzeczniczka
  • Dr Marián Török, sekretarz generalny biura Ombudsmana Słowacji
  • Prof. Elisabeth Sándor-Szalay, zastępczyni rzecznika ds. praw podstawowych Wegier ds. Mniejszości Narodowych, profesor prawa międzynarodowego i europejskiego na Uniwersytecie w Peczu
  • Prof. Gyula Bándi, zastępca rzecznika ds. praw podstawowych Węgier ds. Przyszłych Pokoleń, profesor na wydziale prawa ochrony środowiska i ochrony konsumentów i konkurencji na Katolickim Uniwersytecie Pétera Pázmánya w Budapeszcie
  • Dr Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Basil Kerski, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności

Rola umów międzynarodowych w pracy Ombudsmana

"Gdy weszła w życie Europejska Konwencja Praw Człowieka, dała milionom obywateli Unii Europejskiej możliwość powoływania się na prawa wywodzące się z Konwencji, skarg na Polskę, a nawet prawo do odszkodowania. To wyznacznik nie tylko wartości, ale też standardów" – powiedział Adam Bodnar.

We wszystkich instytucjach Ombudsmana najtrudniejszym zadaniem w kontekście umów międzynarodowych jest praktyczne ich stosowanie. Rzecznik stosuje umowy międzynarodowe w swojej pracy – również dlatego, że otrzymał takie kompetencje, jak Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur czy ochrona przed dyskryminacją. To zbliża urzędy ombudsmana w Europie - od funkcji administracyjnej po ochronę praw człowieka.

RPO stoi na straży Konstytucji i umów międzynarodowych. To daje mandat do interwencji na postawie prawa międzynarodowego – mówił Adam Bodnar - Współpraca instytucjonalna to jedno, ale korzystanie ze standardów umów europejskich, jest również bardzo ważne. - Stale postulujemy aby Polska ratyfikowała inne umowy międzynarodowe, dlatego opracowano mapę umów nieratyfikowanych - wskazywał RPO. Obecnie nie ma jednak przestrzeni sprzyjającej pracom nad tymi procedurami. Organom międzynarodowym raczej ogranicza się możliwości oceniania przestrzegania praw w Polsce.

Z perspektywy historycznej II wojna światowa była tak straszna dla całego świata, że powstała myśl o ochronie praw człowieka. Ludzie znali to pojęcie od rewolucji francuskiej, ale w sytuacji kryzysowej brakuje narzędzi do walki ze złem. To jest najważniejsza kwestia, wyrażona w preambule Konwencji.

Słowacja jako jedyna nie ratyfikowała protokołu OPCAT. Na Słowacji ombudsman zauważył 24 naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w których podjął działania. Występują tam też naruszenia bezstronności i rzetelności policji. Nie była ona np. w stanie wyjaśnić, jak powstały obrażenia zatrzymanego. Doszło też do pobicia zatrzymanego, wskutek czego jest on w stanie śpiączki. Ponadto powtarzają się interwencje w osadach romskich. Urząd Ombudsmana otrzymał zapewnienie, że zostaną podjęte kroki, aby ograniczyć takie przypadki (np. funkcjonariusze będą wyposażeni w kamery). Dotychczas nie zmienił się jednak stan prawny.

Anna Ṥabatová przypominała czasy, gdy Republika Czeska była bardziej otwarta na realizowanie umów dotyczących ochrony praw człowieka. Obejmowało to nawet prawo budowlane - obywatele mogli brać udział w procesie wydawania zgód na budowę. Potem nastąpił regres. Jako RPO mogę włączyć się w takie postępowanie, ale nie mogę go inicjować. Przystąpiłam do postępowania i przedstawiliśmy odpowiednią argumentację, czym udało się wesprzeć obywateli - mówiła.

Republika Czeska została uznana przez ETPCZ za dyskryminującą społeczność romską. Do dziś nie zrealizowano tego wyroku.

„Na Węgrzech podjęto działania tworzenia profilu etnicznego na portalach lotniczych.  Opracowaliśmy stanowisko, starając się maksymalnie uwzględnić nasze umowy i zobowiązania międzynarodowe” - powiedział prof. Gyula Bándi, zastępca rzecznika ds. praw podstawowych Węgier ds. przyszłych pokoleń.

Wolność słowa

Podczas panelu dotyczącego wolności słowa przedstawiono działania ombudsmanów w sferze zapewniania wolności wyrażania poglądów, realizacji prawa dostępu do informacji, a także problemów związanych z zapewnieniem niezależności publicznej radiofonii i telewizji. Konkretne przykłady fizycznego zagrożenia dla dziennikarzy, różnorodnych ograniczeń w ich pracy pozwoliły także na omówienie szczególnej roli prasy w demokratycznym państwie prawa i podkreślenia potrzeby wzmocnienia gwarancji w tym obszarze. Uczestnicy dyskusji zwrócili też uwagę na wyzwania dla ochrony wolności słowa wiążące się z rozwojem nowoczesnych cyfrowych technologii oraz zmianami własnościowymi na rynku mediów.

„W ubiegłym roku społeczeństwem wstrząsnęła informacja o śmierci Jana Kuciaka, dziennikarza śledczego, który wykorzystywał prawo do informacji oraz wolności słowa. Państwo musi chronić obywateli przed ingerencją innych jego organów" – podkreślał  Marián Török, sekretarz generalny biura Ombudsmana Słowacji.

Goście mieli okazję zwiedzić Europejskie Centrum Solidarności, po którym oprowadzał ich wicemarszałek Senatu Bogdan Borusewicz, działacz opozycji demokratycznej w PRL. 

Spotkali się też z byłym Prezydentem RP Lechem Wałęsą. Złożyli także wieńce pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców 1970.

Na zakończenie wizyty ombudsmani zwiedzili Muzeum II Wojny Światowej. Swoimi wrażeniami dzielił się z nimi Janusz Marszalec, były wicedyrektor Muzeum oraz współtwórca wystawy głównej.

Spotkania ombudsmanów z państw Grupy Wyszehradzkiej odbywają się regularnie od 2004 r.  Stanowią one praktyczną formę pogłębiania wzajemnej współpracy i okazję wypracowania najlepszych rozwiązań najważniejszych problemów z bieżącej działalności Ombudsmanów z naszego regionu. Podczas spotkań omawiane są aktualne problemy prawne w działalności ombudsmanów w tych państwach. 

Więź między czterema instytucjami rzecznikowskimi wynika nie tylko z sąsiedztwa. Dla opozycji demokratycznej w całym regionie idea praw człowieka była ważna i do niej odwoływali się dysydenci w latach 70. i 80. Pierwsza instytucja Ombudsmana powstała w Polsce w 1988 r. To z naszego modelu instytucji ombudsmana korzystali sąsiedzi Polski tworząc te instytucje u siebie.

Spotkanie w Gdańsku, w kolebce przemian demokratycznych w Polsce i Europie Środkowej, to trzecie ze spotkań w Polsce. Poprzednie (w 2009  i 2014 r.) odbyły się w Białowieży.

Oświadczenie ombudsmanów Grupy Wyszehradzkiej, Gdańsk, 18 września 2018 r.

My, sygnatariusze niniejszej Deklaracji, w roku 70. rocznicy uchwalenia przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz 65. rocznicy wejścia w życie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, pragniemy podkreślić istotne znaczenie umów międzynarodowych służących ochronie praw i wolności jednostki oraz konieczność zwiększania wiedzy społeczeństwa na ich temat.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, będąca bezpośrednią odpowiedzią na masowe naruszenia przyrodzonych i niezbywalnych praw przysługujących każdemu człowiekowi podczas II wojny światowej, oraz późniejsze międzynarodowe akty prawne poszerzające katalog podstawowych praw jednostki i wprowadzające je do krajowych porządków prawnych, wynikają z naszego ogólnoludzkiego dorobku. Stanowią one w codziennej pracy każdego Rzecznika Praw Obywatelskich drogowskaz, wskazujący kierunek działań, które podejmujemy, aby jeszcze lepiej wypełniać szczególnie ważną i odpowiedzialną misję, do której zostaliśmy powołani. Zwracamy się więc do władz państwowych w naszych czterech krajach z apelem o ratyfikację kolejnych ważnych dokumentów międzynarodowych poruszających problematykę praw i wolności jednostki.

Pragniemy przypomnieć również o potrzebie wdrażania postanowień Deklaracji Kopenhaskiej (przyjętej na Konferencji wysokiego szczebla Rady Europy w dniach 12 - 13 kwietnia 2018 r.), w której wskazano na wagę rozwijania mechanizmów mających na celu wykonywanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Należy podkreślić, że szczególną rolę w tym zakresie Deklaracja powierza krajowym instytucjom ochrony praw człowieka (pkt 14 Deklaracji).

Pragniemy również zwrócić szczególną uwagę na swobodę wypowiedzi oraz wyrażania poglądów jako jeden z fundamentów demokratycznego społeczeństwa oraz podstawowych  warunków jego rozwoju i samorealizacji każdej jednostki. Uznając wagę zagadnienia, z uwagą i troską analizujemy wszelkie sygnały dotyczące problematyki zapewnienia przestrzegania wolności wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.

Edukacja o prawach człowieka staje się współcześnie jednym z ważniejszych aspektów pracy z młodszymi członkami naszego społeczeństwa. Jako Rzecznicy powinniśmy podejmować działania zmierzające do kształtowania i wychowywania młodych ludzi na aktywnych i  świadomych swych praw obywateli, którzy są prawdziwymi i najważniejszymi strażnikami demokracji i państwa prawa. Głęboko wierzymy, że dzięki odpowiedniej edukacji uda się wykreować wśród nich świadomość znaczenia przyrodzonej godności człowieka oraz poszanowania zasad wolności, równości i solidarności, jako kluczowych czynników dla zapewnienia pomyślnej przyszłości społeczeństw Grupy Wyszehradzkiej.

 

„Ochrona demokracji w Unii Europejskiej’ – seminarium w Biurze RPO

Data: 2018-06-28
  • Zadania ochrony demokracji w państwach Unii Europejskiej nie można pozostawić tylko instytucjom Unii 
  • Politycy i społeczeństwa wszystkich państw członkowskich muszą stworzyć poczucie, że upadek demokracji w jednym to problem dla pozostałych
  • Dlatego konieczne jest międzynarodowe wsparcie dla zagrożonego społeczeństwa obywatelskiego i tym samym zwiększanie zdolności do samodzielnej reformy tych krajów

To wnioski raportu pt. „Ochrona demokracji w UE”, który przedstawiono podczas seminarium w Biurze RPO.

Studium problemowe, opisujące mechanizmy ochrony demokracji w Unii Europejskiej w obliczu odejścia od modelu demokratycznego państwa prawa, przygotowali Christoph Möllers i Linda Schneider na zlecenie Fundacji im. Heinricha Bölla. Podczas spotkania 28 czerwca w Biurze RPO przedstawiła je Linda Schneider. Obecni byli m.in. przedstawiciele korpusu dyplomatycznego kilku państw europejskich akredytowani w Polsce.   

Otwierając seminarium, rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar podkreślał, że w Europie, a może i w USA, mamy do czynienia z nowym zjawiskiem, którzy niektórzy nazywają neoautorytaryzmem lub autorytaryzmem konkurencyjnym. Niezależnie od definicji, najważniejsze w tym raporcie jest pytanie, jak chronić demokrację. Rzecznik wskazał, że Europa potrafiła obronić swe wartości, gdy zagrażał im Jorg Haider. Pytanie, jak to czynić dziś, jest szczególnie ważne, skoro obecny kryzys dotyczy nie tylko Polski.

Najważniejszym przesłaniem raportu jest postulat stworzenia kultury ingerowania i prowadzenia bardziej ożywionej polemiki politycznej zarówno na szczeblu polityczno-instytucjonalnym, jak i społecznym. Według raportu, Rada Europejska powinna regularnie pochylać się nad kwestiami praworządności i demokracji w państwach członkowskich i wykorzystywać w tym celu pozycję, jaką dysponuje. Do tego konieczna jest jednak zmiana kultury w Radzie Europejskiej, którą wspomóc mogłyby regularne sprawozdania na temat sytuacji w państwach członkowskich, do których Rada musiałaby się odnosić. Wzmocniłoby to również autorytet Komisji Europejskiej w zakresie bardziej konsekwentnego stosowania narzędzi prawnych.

Zdaniem raportu reakcje rządów Polski i Węgier na interwencje Unii pokazują, że działania prawne same w sobie nie są wystarczające, gdy autorytarne ruchy prawicowe natrafiają na szerokie wsparcie polityczne. Ich przywódcy mogą z łatwością potępiać każdą interwencję UE jako ingerowanie w sprawy wewnętrzne. Z tego względu konieczne jest udzielanie wsparcia międzynarodowego również społeczeństwu obywatelskiemu zagrożonemu w swoich prawach i wolnościach, a tym samym wspieranie zdolności do samodzielnej reformy krajów. Deficyty w zakresie praworządności da się bowiem trwale naprawić wyłącznie w drodze wyboru nowych rządzących. Pomocne mogą być w tym celu łatwiejszy dostęp do środków unijnych i ściślejsze transgraniczne powiązania europejskie.

Według autorów raportu ogromne znaczenie dla utrzymania struktur demokratycznych ma europeizacja społeczeństwa obywatelskiego. UE powinna wspierać oddolne inicjatywy społeczne w państwach członkowskich. Utrudnianie działalności zagranicznych organizacji pozarządowych jest standardowym działaniem w państwach o tendencjach autorytarnych. Polega ono na wprowadzaniu ograniczeń w kwestiach, które stanowią części składowe porządku demokratycznego, takich jak wolność słowa i działalność gospodarcza. Z tego względu niezwykle ważne są europejskie sieci organizacji związkowych i stowarzyszeń dziennikarskich, nauczycielskich czy akademickich, w ramach których osoby o zbliżonych poglądach udzielają sobie wzajemnego wsparcia.

Zdaniem raportu takie instrumenty, jak art. 7 traktatu UE czy narzędzia, którymi dysponuje Komisja Europejska, powinny być uruchamiane w odpowiednim momencie - także wówczas, gdy nie mają dużych szans na powodzenie. Nawet jeżeli prawdopodobnie spełzną na niczym ze względu na sprzeciw jednego lub kilku państw członkowskich, to stanowią dowód, że określona praktyka polityczna spotyka się z uzasadnionym i szerokim potępieniem politycznym. Ich znaczenie polityczno-symboliczne jest tym samym nie do przecenienia. Należy przy tym pamiętać, że Komisja Wenecka cieszy się ogromnym poważaniem, dotychczas bardzo dobrze wywiązywała się ze swych zadań, a jako organ spoza Unii Europejskiej, zachowuje do niej dystans instytucjonalny.

Autorzy raportu uważają, że należy rozważyć powiązanie procedur z art. 7, rozszerzenie zakresu stosowania postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom w zakresie wewnątrzpaństwowych braków systemowych oraz reformę unijnych funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Uzależnienie przydzielania środków unijnych od przestrzegania pewnych warunków w państwach członkowskich stanowiłoby środek nacisku wobec krajów, które korzystają ze wsparcia UE, w tym Polski i Węgier. Nowy charakter i kształt tych postępowań musiałby jednak przebiegać zgodnie z jasno określonymi kryteriami, uwzględniać kontekst oraz pozostawiać wystarczające pole do działania państwom potrzebującym wsparcia.

System jest demokratyczny, jeżeli umożliwia mniejszości parlamentarnej dojście do władzy - głosi raport. Z tego wymogu wynika fakt, że szczególnej obserwacji wymagają trzy obszary – wolność opinii i mediów, instytucje prawa regulującego funkcjonowanie partii politycznych i ordynacji wyborczej oraz niezależność sądownictwa jako instytucjonalne gwarancje sprawiedliwej konkurencji politycznej. Reforma mechanizmów ochrony demokracji na szczeblu europejskim powinna uwzględniać wszystkie te obszary.

To ważny raport, ktory nie daje prostych odpowiedzi - mówił prof. Marcin Matczak podczas spotkania. Pozytywnie ocenił wielowymiarowość podejścia raportu do opisywanego problemu.

Wskazał, że dzisiejszy kryzys to nie tylko kryzys prawny i konstytucyjny, ale także socjologiczny, związany z "ucieczką od wolności".  W sytuacji zagrożenia terrorystycznego i kryzysu imigracyjnego ludzie chcą się czuć bezpiecznie; są gotowi zaufać silnemu liderowi, który skutecznie zarządza ich strachem. Jest to tym łatwiejsze, gdy przejmuje on media publiczne. W tym kontekście prof. Matczak wysoko ocenił postulat raportu o wspieraniu społeczeństw obywatelskich.

Spotkanie RPO z delegacją Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ)

Data: 2018-06-21

21 czerwca 2018 r.  przebywająca w Polsce delegacja Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ) przeprowadziła rozmowy z rzecznikiem praw obywatelskich Adamem Bodnarem.

Delegacji przewodniczył prezydent ENCJ Kees Sterk. ENCJ zrzesza 24 rady sądownictwa państw Unii Europejskiej.

Wizyta w Polsce ma związek z wątpliwościami ENCJ wobec nowej Krajowej Rady Sądownictwa. Po uchwaleniu nowelizacji ustawy o KRS z grudnia 2017 r., Sejm wybrał 15 nowych członków KRS będących sędziami. Wcześniej członkow KRS-sędziów wybierało środowisko sędziowskie. Przeciwko nowelizacji protestowały m.in. środowiska prawnicze oraz RPO. Dokonany w marcu 2018 r. wybór nowych członków Rady przerwał kadencje dotychczasowych.  

W związku z tymi zmianami KRS może grozić zmiana statusu w ENCJ. Media piszą o możliwości wykluczenia KRS z Sieci.

Spotkanie RPO z Komitetem Monitorującym Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy

Data: 2018-06-06

6 czerwca 2018 r. rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar spotkał się z delegacją Komitetu Monitorującego Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy.

Uczestnicy spotkania rozmawiali o sytuacji samorządu, z perspektywy zadań Rzecznika Praw Obywatelskich i zgłaszanych Rzecznikowi naruszeń praw i wolności człowieka i obywatela, o aktywności Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach lokalnych, czego przykładem jest program wyjazdów regionalnych RPO, a także o fundamentalnych, w ostatnich latach, wyzwaniach w dziedzinie praw człowieka w Polsce (m.in. o stanowisku RP w sprawie reformy sądownictwa).

Na spotkaniu omawiano kwestie wiążące się z ostatnimi zmianami w Kodeksie wyborczym: nabór urzędników państwowych, kwestie monitoringu wizyjnego w lokalach wyborczych w kontekście RODO oraz kwestie sposobu głosowania.

Poruszono również temat braku polityki migracyjnej państwa polskiego i wypełniającej tę lukę aktywności władz samorządowych, głównie władz dużych ośrodków miejskich, w zakresie integracji cudzoziemców. W tym kontekście Rzecznik  mówił też o stosunkowo nowym zjawisku, jakim jest pojawienie się na lokalnych rynkach pracy dużej liczby pracowników migrujących, przede wszystkim obywateli Ukrainy.  

W spotkaniu udział wzięli: dyrektor zespołu prawa konstytucyjnego, międzynarodowego i europejskiego Mirosław Wróblewski, oraz naczelnik wydziału praw migrantów i mniejszości narodowych Marcin Sośniak.

Adam Bodnar wziął udział w konferencji z okazji Dnia Europy

Data: 2018-05-09

Najnowsze zmiany prawa dotyczące sądownictwa są czysto kosmetyczne - mówił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar podczas międzynarodowej konferencji z okazji Dnia Europy.

RPO wziął udział w panelu pt. „Gdzie leży serce europejskiej demokracji?” w ramach konferencji zorganizowanej w Warszawie przez Fundację In.Europa wraz z Parlamentem Europejskim, Miastem st. Warszawa, francuską Fondation Robert Schuman i Fundacją Konrada Adenauera.

Podczas konferencji podkreślano obowiązek proeuropejskiego kursu Polski. Jest to tym bardziej istotne w kontekście przyszłorocznych wyborów do Parlamentu Europejskiego i wzrostu sił populistyczno-nacjonalistycznych w Europie. W konferencji uczestniczyli byli prezydenci Aleksander Kwaśniewski i Bronisław Komorowski oraz prezydent stolicy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

Nawiązując do kwestii niezależności sądów, Adam Bodnar przypomniał niedawne postanowienie warszawskiego sądu o tym, że założenie przez policję Władysławowi Frasyniukowi  kajdanek podczas jego doprowadzenia do prokuratury było bezprawne.

- Tak sędzia potrafił ocenić sytuację. Ale żeby tak się zachować, sędzia musi mieć wszelkie gwarancje, że z powodu wydawanych orzeczeń nie będzie szykanowany,  dyscyplinowany, pozbawiany możliwości awansu, przenoszony do innego wydziału czy miasta albo wręcz miał presji aby zrezygnował z sądzenia - podkreślał Rzecznik.

Według niego poważna debata na temat rządów prawa w Polsce i relacji: prawo polskie-prawo europejskie powinna się była odbyć w połowie 2016 r. Wtedy były już bowiem jasno widoczne pierwsze zagrożenia, a poszczególne niezależne od rządu instytucje były podporządkowywane. Zdaniem RPO „był zatem kupowany czas”, który pozwolił na doprowadzenie do sytuacji, w której Krajowa Rada Sądownictwa powoli przestaje pełnić funkcje niezależnego strażnika niezależności sądownictwa.

- Tyka zegar. Za chwilę także o Sądzie Najwyższym nie będzie można już mówić, że jest w pełni niezależny - podkreślał Adam Bodnar. Ocenił, że zmiany ustaw nt. sądownictwa, nad którymi pracuje obecnie parlament i które podpisał już prezydent, są czysto  kosmetyczne. Nie odnoszą się bowiem do istoty rzeczy, czyli niezależności SN, nieskracania kadencji I prezes SN, niewysyłania sędziów SN przymusowo na emeryturę czy tworzenia Izby Dysycplinarnej. 

- Te zmiany mają na celu rozmycie debaty i kupienie czasu, który pozwoli na to, aby je przeprowadzić - ocenił Rzecznik. Jego zdaniem Komisja Europejska ma w ręku narzędzia, aby temu przeciwdziałać i zdawać sobie sprawę, jakie będą konsekwencje.  - Ale zdawać sobie także sprawę z tego, że już w 2016 r. te działania powinny były być podjęte, jednak ze względu na różne problemy wewnątrz Unii i napięcia polityczne zostały rozmyte w czasie - dodał Adam Bodnar.  

Mówił on także, że działalność Parlamentu Europejskiego  (według panelu - „serca europejskiej demokracji”) to margines debaty publicznej w Polsce. To wielkie wyzwanie i dla organizacji pozarządowych, i dla partii politycznych, żeby wyjaśniać, dlaczego przyjęto konkretne rozwiązania europejskie, które służą obywatelom. – Działalność nawet naszych europarlamentarzystów jest trochę traktowana tak, jakby to Marsjanie coś tam gdzieś uchwalili - oceniał Rzecznik. Jego zdaniem z przekazem o korzyściach z integracji europejskiej trzeba ruszyć głęboko w kraj.

Innymi panelistami obok Adama Bodnara byli: Róża Thun, europosłanka, Pat Cox, b. przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Sébastien Platon, profesor prawa publicznego, Uniwersytet Bordeaux i Thierry Chopin, dyrektor  Fondation Robert Schuman.

RPO ma nadzieję, że Karta Praw Osób Bezdomnych przyczyni się do systemowego rozwiązania problemu

Data: 2018-05-08
  • Mam nadzieję, że Karta Praw Osób Bezdomnych przyczyni się do systemowego rozwiązania problemu bezdomności - mówił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar podczas międzynarodowej konferencji w Warszawie
  • Podkreślał, że kandydaci w wyborach samorządowych będą mieli okazję wypowiedzieć się, jak zamierzają realizować postanowienia Karty

Europejską konferencję pt. „Podejście oparte o prawa człowieka w pracy z osobami bezdomnymi ze wsparciem EFS” zorganizowano m.in. w celu przedyskutowania  możliwości wdrożenia w Polsce miejskiej Karty Praw Osób doświadczających bezdomności. Inny temat to prezentacja dobrych praktyk państw UE co do rozwiązań mieszkaniowych dla wychodzenia z bezdomności.

Karta zawiera zobowiązania rad miast do przestrzegania podstawowych praw osób dotkniętych bezdomnością. Przygotowały ją Housing Rights Watch i European Federation of National Organisations Working with the Homeless (FEANTSA). Projekt funkcjonuje już w niektórych europejskich miastach m.in. Barcelonie.

RPO o roli Karty

O potrzebie promowania karty mówił Adam Bodnar podczas konferencji  prasowej oraz w swym wystąpieniu podczas obrad.  Z postanowień karty wynika, że podstawowym zobowiązaniem władz miasta powinno być zapewnienie takiego wsparcia danej osoby by mogła wyjść z bezdomności oraz by miała prawo do schronienia. Równie ważne jest także by nie była w żadnych sytuacjach poniżana czy dyskryminowana i miała równy dostęp do usług publicznych.

Zdaniem Bodnara podczas zbliżającej się kampanii wyborczej przed jesiennymi wyborami do władz lokalnych kandydaci powinni się wypowiedzieć, czy w ogóle dostrzegają problem bezdomności, czy rozumieją, na czym on polega i co planują z nim zrobić.

„Mamy nadzieję, że karta, określająca zobowiązania  wspólnoty lokalnej, pomoże im w zrozumieniu tej problematyki; być może niektórzy opowiedzą się za tym, by ją wprowadzić w życie, jak zostaną włodarzami miast” - oświadczył Adam Bodnar.

Według niego władze lokalne nie zawsze rozumieją, jak wykorzystywać istniejące przepisy by pomóc ludziom wyjść z bezdomności. „Łatwo jest bowiem stworzyć schronisko czy noclegownię, ale jednocześnie nie dbać wystarczająco o  wychodzenie z alkoholizmu czy innych uzależnień i podawanie pomocnej dłoni by osoba mogła trwale wyjść z bezdomności” - wskazał RPO. Przyznał, że czasem taka praca wiąże się z porażkami, ale rolą państwa jest by się tym nie zrażać.

Najważniejsze zapisy Karty

  • najważniejszym prawem osoby w kryzysie bezdomności jest prawo do wyjścia z bezdomności. Usługi umożliwiające dostęp do odpowiednich rozwiązań opartych na mieszkaniach  muszą być dostępne dla wszystkich doświadczających bezdomności;
  • gdy niemożliwe jest niezwłoczne zapewnienie mieszkania każdej osobie doświadczającej bezdomności, należy zagwarantować jej dostęp do godnego tymczasowego schronienia - tak aby nikt nie musiał spać bez dachu nad głową ani bez własnego łóżka;
  • jeżeli Rada nie będzie w stanie zapewnić odpowiednich usług w zakresie tymczasowego schronienia, zobowiązuje się zapewnić prawo dostępu do podstawowych, publicznie dostępnych, urządzeń sanitarnych: bieżącej wody (kranów z wodą pitną), pryszniców i toalet umożliwiających utrzymanie poziomu higieny gwarantującego zachowanie godności człowieka;
  • osoby doświadczające bezdomności mają takie samo prawo do korzystania z przestrzeni publicznej oraz do swobodnego poruszania się w niej. Obejmuje to między innymi dostęp do chodników, publicznych parków, transportu publicznego i budynków publicznych na takich samych warunkach, jakie odnoszą się do innych mieszkańców;
  • Rada zobowiązuje się zapewnić, by pracownicy świadczący usługi szanowali prawo do równego traktowania wszystkich ludzi, nie dyskryminując osób nie mających domu;
  • prawo do usług ratujących życie: pomocy społecznej, służby zdrowia, policji i straży pożarnej na takich samych warunkach, jak w przypadku pozostałych mieszkańców, bez dyskryminacji ze względu na sytuację mieszkaniową lub wygląd zewnętrzny; 
  • prawo do udziału w wyborach i związanego z tym wpisania do rejestru wyborców oraz otrzymania niezbędnych dokumentów;
  • prawo do ochrony danych osobowych, poprzez przetwarzanie danych osobowych osób doświadczających bezdomności przez instytucje publiczne i organizacje pozarządowe wyłącznie za zgodą tych osób, jedynie w celu świadczenia usług na ich rzecz oraz rozwiązywania ich problemów;
  • prawo do prywatności musi być szanowane i chronione w najszerszym możliwym zakresie we wszystkich miejscach w których przebywają i zamieszkują osoby doświadczające bezdomności;
  • dążąc do tego by nikt nie był zmuszony do podejmowania takich czynności, uznajemy jednak, że niektóre osoby, nie mając innej możliwości, będą szukać wsparcia poprzez żebractwo czy zbieractwo wyrzuconej żywności by przetrwać. Praktyki te same w sobie nie powinny być kryminalizowane, zabronione czy arbitralnie ograniczone do określonych obszarów.

Bezdomność w Polsce

Rzecznik od lat zajmuje się problematyką przeciwdziałania bezdomności. Podkreśla, że osoby bezdomne  to jedna z najsłabszych grup, stygmatyzowana przez swój status.  W Biurze RPO działa specjalna komisja ekspertów, która wypracowuje rozwiązania systemowe do wprowadzenia na szczeblu centralnym i lokalnym. Adam Bodnar wyraził przekonanie, że karta do tego się przyczyni.

Według oficjalnych danych, w  Polsce jest ok. 30 tys. bezdomnych. Organizacje pozarządowe uznają te liczbę za niedoszacowaną.

Wiele problemów wymaga dalszego monitorowania i podejmowania nowych działań ze strony Rzecznika. Konieczne jest np. monitorowanie wdrażania ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości, która stanowi zasadniczy akt prawny dla realizacji tzw. Programu „mieszkanie plus”. Zawarte tam rozwiązania, głównie wprowadzenie nowego typu najmu, tzw. najmu instytucjonalnego, budzą wątpliwości RPO co do poziomu ochrony obywateli przed bezdomnością. Szczególnej analizy wymaga sytuacja bezdomnych kobiet oraz samotnych matek z dziećmi, będących w kryzysie bezdomności.

Konferencję zorganizowały: Ogólnopolska Federacja na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności, Europejska Federacja Organizacji Krajowych Pracujących z Osobami Bezdomnymi (FEANTSA), Sieć Tematyczna EFS Włączenie Społeczne . Partnerem było Centrum Projektów Europejskich.

Przedstawiciele instytucji stojących na straży praw człowieka w Republice Południowej Afryki z wizytą w Biurze RPO

Data: 2018-05-07

W Biurze RPO odbyło się spotkanie rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara, zastępczyni RPO Hanny Machińskiej oraz przedstawicieli KMPT z delegacją instytucji stojących na straży praw człowieka w Republice Południowej Afryki.

W związku z planem utworzenia mechanizmu prewencji tortur w RPA, goście byli zainteresowani działaniem KMPT. Zadania Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur w Polsce powierzono Rzecznikowi Praw Obywatelskich w 2008 roku.

W skład delegacji instytucji stojących na straży praw człowieka w RPA weszli:

Chris Nissen, Commissioner for Civil and Political Rights, South African Human Rights Commission

Tseliso Thipanyane, Chief Executive Officer, South African Human Rights Commission

Fadlah Adams, Senior Researcher, Parliamentary and International Affairs, South African Human Rights Commission

Kwanele Pakati, Research Advisor, South African Human Rights Commission

Fikile Mdhluli, Senior Legal Administration Officer, Independent Police Investigative Directorate

Murasiet Mentoor, Regional Manager: Northern Management Region, Judicial Inspectorate for Correctional Services

Lucia Mboweni, State Law Advisor, Department of Justice and Constitutional Development

Zastępczyni RPO Hanna Machińska z wizytą w Genewie

Data: 2018-02-23

W dniach 21–23 lutego 2018 r. odbyło się w Genewie doroczne spotkanie GANHRI (Global Alliance of National Human Rights Institutions) poświęcone wymianie doświadczeń krajowych instytucji praw człowieka. W ramach wydarzenia odbyła się również konferencja dotycząca osób z niepełnosprawnościami, która uwidoczniła znaczące różnice w politykach państw. W jej trakcie podkreślono szczególną rolę, jaką powinny odgrywać krajowe instytucje implementujące konwencję do prawnych porządków wewnętrznych państw.

Obradom plenarnym towarzyszyły liczne debaty panelowe, m.in. pierwsze spotkanie robocze APT – GANHRI związane z rolą krajowych instytucji praw człowieka, pełniących rolę krajowych mechanizmów prewencji tortur. W dyskusji wzięła zastępczyni rzecznika praw obywatelskich Hanna Machińska. W panelu uczestniczyli także przedstawiciele Nowej Zelandii, Rwandy, Meksyku, Maroka. Zastępczyni RPO zabrała głos także w dyskusji plenarnej dotyczącej praw osób starszych. W tej części debaty wielu uczestników zwracało uwagę na zróżnicowane stanowiska państw wobec proponowanej konwencji, co wynika z ich obawy przed przyjmowaniem nowych zobowiązań traktatowych.

Jedna z debat poświęcona była strategicznemu trójstronnemu partnerstwu GANHRI, UNDP, OHCHR, które ma na celu udzielanie pomocy instytucjom praw człowieka centralnej Azji. Przedstawiciele Kazachstanu, Kirgizji, Tadżykistanu, Uzbekistanu podkreślali, iż platforma współpracy regionalnej zmierza ku osiągnięciu celów zrównoważonego rozwoju.

W ostatniej sesji plenarnej wystąpił Wysoki Komisarz Praw Człowieka ONZ Zeid Ra’ad Al Hussein, który podkreślił znaczenie krajowych instytucji praw człowieka działających na rzecz ochrony praw jednostki. Zwrócił też uwagę na istotną rolę decyzji o przyznaniu statusu „A” poszczególnym krajowym instytucjom (To system oceny tego typu organów, nota A jest najwyższa). Decyzja ta odnosi się tylko do tych instytucji, których działania podejmowane są zgodnie z Zasadami Paryskimi oraz międzynarodowymi standardami. W procesie przyznawania statusu „A” poszczególnym organizacjom, ogromną rolę odgrywa instytucja Wysokiego Komisarza, który stanowi dodatkową gwarancję transparentności tego procesu.

Wysoki Komisarz podkreślił również, że opracowany Strategiczny Plan Zarządzania na lata 2018-2021 będzie dotyczył kluczowych obszarów związanych z ochroną praw człowieka z punktu widzenia niedyskryminacji, partycypacji, odpowiedzialności, rozwoju, pokoju i bezpieczeństwa oraz wspierania mechanizmów ochrony praw człowieka.

Dwudniowe obrady zakończyły się spotkaniem uczestników z Komitetem  Praw Osób Niepełnosprawnych.

Wizyta w Genewie była również okazją do spotkania zastępczyni RPO z partnerami z Niemieckiego Instytutu Praw Człowieka, w tym z dyrektorem prof. Beate Rudolf. Rozmowy  dotyczyły przygotowania w Biurze RPO seminarium na temat Konwencji o prawach osób starszych. Przeprowadzono również rozmowę z ombudsmanami z Austrii, Norwegii, Maroka, Rwandy oraz Rosji.

Hanna Machińska została zaproszona na  spotkanie z prof. Jonasem Ruskusenem, członkiem Komitetu ds. Praw Osób Niepełnosprawnych, poświęcone problematyce implementacji Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

Biuro RPO otrzymało dyplom potwierdzający status „A”.

Spotkanie z młodymi dyplomatami z Francji i Niemiec

Data: 2018-01-31

Rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar oraz zastępczyni RPO Hanna Machińska spotkali się z uczestnikami szkolenia dla młodych dyplomatów z Niemiec i Francji. W czasie rozmowy poruszono kwestie dotyczące zasad działania polskiego RPO.  

Wizyta w Polsce odbywa się w ramach programu Attachélehrgang prowadzonego przez niemiecki MSZ.  Jej celem jest nawiązanie bezpośrednich kontaktów z młodymi polskimi aplikantami służby dyplomatycznej, przybliżenie aktualnego stanu stosunków bilateralnych oraz wymiana poglądów związanych z procesem reformowania UE. Program uwzględnia także potrzeby formatu Trójkąta Weimarskiego.

Zastępczyni RPO na międzynarodowej konferencji w Uzbekistanie

Data: 2017-11-23

W dniach 21-22 listopada 2017 r. w Taszkencie i Samarkandzie odbyła się międzynarodowa konferencja pt. „Porównawcze wskaźniki pomiaru postępów w obszarze praw człowieka; międzynarodowa praktyka i doświadczenie Uzbekistanu”.

Debata koncentrowała się na nowym podejściu do problemu przestrzegania praw człowieka, które ma mieć charakter ilościowy i polegać na wprowadzeniu pomiaru statystycznego nie tylko do celów oceny stanu przestrzegania praw człowieka, ale również do prowadzenia badań o charakterze porównawczym.

W czasie konferencji rozważano kwestie związane z aktualnym stanem legislacji i stosowania międzynarodowych mechanizmów ochrony praw człowieka w Uzbekistanie. Podkreślano istotę działań w tym zakresie w związku z poważnymi reformami wprowadzanymi przez nowego Prezydenta kraju.

Debata dotycząca oceny efektywności krajowych instytucji praw człowieka skupiała się na wymianie dobrych praktyk oraz prezentacji funkcjonowania tych instytucji na Litwie, w Tadżykistanie oraz w Polsce. W tej części debaty wystąpili: zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich Hanna Machinska, ombudsman Litwy Raimondas Sukus, ombudsman Kazachstanu Askar Shakirov oraz ombudsman Tadżykistanu Zarif Alizoda. Wiele uwagi poświęcono problematyce równości praw kobiet i mężczyzn oraz porównawczym wskaźnikom pomiaru sądowej ochrony praw człowieka, jak również efektywności edukacji w dziedzinie praw człowieka i problematyce sytuacji młodzieży.

W konferencji wzięli udział ombudsmani z Kazachstanu, Azerbejdżanu, Turkmenistanu, Tadżykistanu, Kirgizji, Litwy i Rosji. ODiHR reprezentowany był przez Omera Fishera, dyrektora departamentu Praw Człowieka oraz Tinę Kukkamaa-Bah, szefową Oddziału ds. Demokracji oraz Gender.

Wśród uczestników byli również: Dalia Leinart, przewodnicząca Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, Ryszard Komenda, Regionalny Przedstawiciel Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, Nicolas Fasel, doradca Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka, Isabelle Tschan z UNDP, Bardach Dendev, Szef Biura UNESCO w Uzbekistanie.

Organizatorzy zaprosili do udziału w konferencji przedstawicieli krajowych instytucji praw człowieka ze Słowacji, Chińskiej Republiki Ludowej oraz Uzbekistanu. Wśród gości konferencji znaleźli się także przedstawiciele Rządu Uzbekistanu, Parlamentu, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Edukacji.

Na zakończenie konferencji jej główny organizator Prof. Akmal Saidov, dyrektor Krajowego Centrum Praw Człowieka Uzbekistanu zaprosił uczestników konferencji do kolejnej debaty, która zostanie zorganizowana w 2018 roku.

Konferencja została zorganizowana przez Krajowe Centrum Praw Człowieka Republiki Uzbekistanu oraz OBWE we współpracy z ODIHR, a także Fundacją im. Friedricha Eberta i UNDP (Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju).

Przedstawicielka RPO na VIII sesji Grupy Roboczej ONZ ds. starzenia się

Data: 2017-07-07

W dniach 5-7 lipca w Nowym Jorku odbyła się ósma sesja Grupy Roboczej ONZ ds. starzenia się (Open-ended Workin Group on Ageing - OEWGA). Po raz pierwszy - do udziału w niej -  zostały zaproszone narodowe instytucje ochrony praw człowieka (National Human Rights Institutions - NHRI). Tę funkcję w Polsce pełni Rzecznik Praw Obywatelskich.

Podczas sesji omawiano kwestie związane z dyskryminacją i przemocą wobec osób starszych. Uczestnicy dyskutowali m.in. o elementach nowego instrumentu prawnego odnoszącego się do praw osób starszych.

W dyskusji panelowej dotyczącej dyskryminacji osób starszych, Anna Chabiera z Biura RPO zaprezentowała wyniki badań zleconych przez Rzecznika Praw Obywatelskich, które wskazują na niski poziom świadomości Polaków w odniesieniu do obowiązujących przepisów zakazujących dyskryminacji ze względu na wiek na rynku pracy. Omówiła również  wyniki badań dotyczące dostępności wsparcia środowiskowego dla osób starszych ilustrujące brak zrozumienia, czym tak naprawdę jest dyskryminacja pośrednia. Jej przykładem są m.in. bariery systemowe dla osób starszych w dostępie do usług oferowanych na poziomie gmin.

W związku z potrzebą wzmocnienia realizacji praw człowieka względem osób starszych Rzecznik postuluje opracowanie Konwencji o prawach osób starszych. Jest to postulat podzielany przez  NHRI współpracujące na poziomie europejskim i globalnym. W kraju informacje o pracach nad nowym instrumentem prawnym są upowszechniane za pomocą akcji "Za starość naszą i waszą”.

CHR's representative at the UN 8th Session of the the Open-Ended Working Group on Ageing

Data: 2017-07-07

The 8th Session of the Open-Ended Working Group on Ageing took place on 5-7 July in UN Headquaters in New York City. That was the first time when National Human Rights Institution were granted the right to speak during UN meetings. Anna Chabiera from the Office of the Commissioner of Human Rights spoke on results of research focused on direct and indirect discrimination on the ground of age taking place in Poland. On behalf of the Commissioner she called for preaparing the new binding instrument, namely a new Convention on the rights of older persons. Elaboration of the Convention is supported also by other NHRI gathered both on European level (on picture #ENNHRI representatives) and on Global level. In Poland the information on work on the OEWGA forum is promulgated by Campaign For Our old age and yours . Full text of the presentation below.   

Wizyta przedstawicieli regionalnego biura przyjmującego skargi od mieszkańców Szanghaju

Data: 2017-05-31

Rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar spotkał się z delegacją szanghajskiego regionalnego biura przyjmującego skargi obywateli Chin. W spotkaniu wzięli też udział przedstawiciele Zespołu Wstępnej Oceny Wniosków w Biurze RPO.

Rzecznik opowiedział o strukturze i działalności Biura oraz przybliżył gościom kompetencje RPO. Zbigniew Śpiewak, zastępca dyrektora Zespołu Wstępnej Oceny Wniosków wyjaśnił, co dzieje się ze skargą, która trafia do Biura RPO.

Rzecznik podkreślił jak ważne jest obywatelskie podejście do skarżących i wychodzenie naprzeciw ich oczekiwaniom i potrzebom. Wspomniał o odformalizowaniu samej procedury składania skargi, istnieniu lokalnych punktów przyjęć interesantów oraz działalności infolinii i biur terenowych. Zaznaczył, jak ważną część działań RPO stanowią wyjazdy regionalne.

Iwona Miranowicz, naczelnik Wydziału Analiz Wniosków szczegółowo wyjaśniła na czym polega klasyfikacja wniosków i pism trafiających do Biura RPO. Poinformowała też o możliwości podjęcia sprawy z urzędu przez Rzecznika. Pytania gości dotyczyły m.in. niezależności RPO oraz postępowania z pismami, które składane są kilkukrotnie przez tę samą osobę i w tej samej sprawie.

Wizyta studyjna delegacji ombudsmana Azerbejdżanu

Data: 2017-04-24

24 kwietnia rozpoczęła się wizyta studyjna przedstawicieli urzędu ombudsmana w Azerbejdżanie. Jej tematem przewodnim są prawa osób z niepełnosprawnościami i prawa osób starszych. Wizyta w Polsce potrwa do 29 kwietnia.

Pierwszego dnia wizyty z członkami azerskiej delegacji spotkał się rzecznik Adam Bodnar oraz zastępczyni RPO Sylwia Spurek. Opowiedzieli o priorytetach i wyzwaniach stojących przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Wskazywali na dobre praktyki, które są wdrażane przez polskiego ombudsmana, które mogłyby zostać wykorzystane także w Azerbejdżanie.

- Cieszę się z naszego dzisiejszego spotkania, bo to okazja by podsumować naszą dotychczasową współpracę – wskazywał Adam Bodnar. Zauważył, że została ona zapoczątkowana jeszcze przez rzecznika Janusza Kochanowskiego, który chciał w ten sposób poszerzyć ideę Partnerstwa Wschodniego.

Rzecznik przedstawił gościom ideę spotkań regionalnych RPO. Wskazywał, że dają one wiedzę o problemach, które nie zawsze są dostrzegalne z pespektywy stolicy. Zauważył, że podczas ostatniego spotkania w Wałbrzychu pojawił się m.in. problem przemocy wobec osób starszych. Zastępczyni RPO zaznaczyła, że niedawno przedstawiciele RPO zobaczyli jak funkcjonuje uruchomiony 1 stycznia 2017 r. całodobowy telefon dla ofiar przemocy w rodzinie. – To niezwykle ważne, bo tego rodzaju pomoc powinna docierać właśnie do osób starszych, czy z niepełnosprawnością, które nie zawsze mogą liczyć na inne wsparcie – podkreślała Sylwia Spurek.

Adam Bodnar wskazywał, że dla RPO bardzo ważna jest współpraca z organizacjami pozarządowymi. Zaznaczył, że sam wywodzi się z tego środowiska. Podkreślił, że Rzecznik jest otwarty na prowadzenie konsultacji społecznych. Z opinii środowiska pozarządowego oraz naukowego RPO korzysta także w ramach istniejących Komisji Ekspertów. Zastępczyni RPO mówiła m.in. o tym co już udało się osiągnąć, dzięki pracy Zespołu ds. Alimentów. O te kwestie dopytywali przedstawiciele azerskiego ombudsmana. W Azerbejdżanie trwają prace nad stworzeniem Funduszu Alimentacyjnego. Adam Bodnar wskazywał na polskie doświadczenia w tym zakresie i uwagi zgłaszane przez RPO.

Rzecznik mówił też o konieczności koordynacji polityki państwa wobec osób w kryzysie bezdomności, czy problemach tzw. „frankowiczów”. Omówił też współpracę RPO z innymi rzecznikowskimi instytucjami n.in. Rzecznikiem Finansowym, Rzecznikiem Praw Dziecka, czy Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych.

Podczas wizyty w Polsce przedstawiciele azerskiej delegacji spotkają się m.in. Rzecznikiem Praw Dziecka, reprezentantami  Komisji Ekspertów działających prze RPO, przedstawicielami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Wizyta delegacji z Tajlandii

Data: 2017-04-24

Adam Bodnar przyjął delegację z Biura Ombudsmana Tajlandii, której przewodniczył  Viddhavat Rajatanun, zastępca Głównego Ombudsmana.

Polski rzecznik opowiedział gościom o najważniejszych wyzwaniach w związku z kryzysem konstytucyjnym. Mirosław Wróblewski, dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego odniósł się do zmian w prawie medialnym i ich wpływie na niezależność mediów w Polsce.

Duża część dyskusji dotyczyła prawa do zgromadzeń oraz kwestii związanych z niezależnością instytucji ombudsmana. Goście pytali o stosunki Rzeczypospolitej z Unią Europejską, przypadki stosowania przemocy przez policję, kwestie dotyczące uchwalania budżetu dla Biura RPO oraz problemy osób bezdomnych.

Prof. Harald Doerig z wizytą w Biurze RPO

Data: 2017-04-06

Prof. Harald Doerig członek I Senatu odwoławczego Federalnego Sądu Administracyjnego Republiki Federalnej Niemiec złożył wizytę w Biurze RPO. Spotkał się z Mirosławem Wróblewskim, dyrektorem Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego oraz Marcinem Sośniakiem, naczelnikiem Wydziału Praw Migrantów i Mniejszości Narodowych w Biurze RPO.

Sędzia był zainteresowany historią urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich w Polsce oraz  jego strukturą i kompetencjami RPO. Wśród pytań pojawiły się kwestie dotyczące poszczególnych działań RPO w postępowaniach przed sądami. Prof. Doerig pytał także czego dotyczą skargi składane w BRPO przez cudzoziemców oraz jak przebiega współpraca Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka.

Prof. Harald Doerig przebywa z dwutygodniową wizytą w Polsce w ramach programu wymiany sędziowskiej i współpracy Naczelnego Sądu Administracyjnego z niemieckim Sądem.

Wyzwania w dziedzinie praw człowieka - RPO na warsztatach dla ombudsmanów

Data: 2017-04-04

- Nie chodzi tylko o populizm jako metodę polityczną, ale o używanie populizmu do niszczenia sądów konstytucyjnych. W takich okolicznościach ombudsman musi być strażnikiem wartości, jakimi są  prawa człowieka. Musi być rzetelny pod względem rozwiązań prawnych, ale i kreatywny jeśli chodzi o metody komunikacji – powiedział rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar podczas warsztatów dla  ombudsmanów, które odbywały się 3-4 kwietnia w Barcelonie.

Warsztaty - współorganizowane m.in. przez urząd Ombudsmana Katalonii i Międzynarodowy Instytut Ombudsmana - dotyczyły jednego z wyzwań dla ochrony praw człowieka, jakim jest dzisiaj populizm, jak również roli ombudsmanów w zachowaniu standardów demokracji i praw człowieka.

Podczas sesji poświęconej rozwiązaniom legislacyjnym, polityce publicznej i kryzysowi praw człowieka, polski rzecznik praw obywatelskich mówił o potrzebie zachowania względnej równowagi w relacjach między władzą i jednostką. Zwrócił uwagę m.in. na nadmierne posługiwanie się przez niektórych polityków retoryką opartą na strachu, oskarżeniach i nienawiści. To, co z pozoru ma służyć wzmocnieniu bezpieczeństwa obywateli, wykorzystywane jest do rozszerzenia kompetencji władzy i np. usprawiedliwienia polityki antyimigracyjnej. RPO Adam Bodnar z troską mówił też o praktycznym ograniczeniu niezależności polskiego Trybunału  Konstytucyjnego. W tej sytuacji polskie sądy będą musiały często przejmować rolę bezpośredniego strażnika Konstytucji.

Adam Bodnar podkreślił, że RPO nie jest politykiem i ma ograniczony wpływ na procesy społeczne czy politykę państwa. Ale może wspierać najsłabsze grupy, mieć wpływ na debatę publiczną, dostarczać argumentów innym uczestnikom życia społecznego, którzy chcą walczyć z populizmem. Może również wspierać w tej mierze organizacje pozarządowe, grupy ekspertów i niezależne media.

Od początku swojej kadencji polski RPO spotyka się z ludźmi w różnych miejscowościach i regionach naszego kraju. Organizuje specjalne konferencje i seminaria na szczeblu lokalnym oraz rozmawia z mieszkańcami i organizacjami społecznymi o ich najważniejszych problemach.

Adam Bodnar mówił również o kwestiach związanych z wykorzystaniem mediów społecznościowych oraz używaniem prostego języka w komunikacji  z obywatelami.

Podsumowując, rzecznik przypomniał najważniejsze dane dotyczące działalności polskiego ombudsmana: w 2016 roku było to 420 wystąpień generalnych do władz z wskazaniem problemów do rozwiązania, 65 postępowań sądowych, do których RPO się przyłączył przedstawiając argumentację dotycząca praw człowieka, 70 kasacji, 50 wniosków oczekujących na rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny.

Pełnomocnik Ukrainy ds. Postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka z wizytą w Biurze RPO

Data: 2017-03-31

Pełnomocnik Ukrainy ds. Postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka Ivan Lishchyna, wraz z przedstawicielami swojego Biura, spotkał się z zastępcą RPO Krzysztofem Olkowiczem oraz pracownikami Biura RPO by omówić najważniejsze problemy związane z wykonaniem wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.  

Celem wizyty ukraińskiej delegacji było zapoznanie się z polskimi doświadczeniami w wykonywaniu wyroków ETPCz i współpracy w tym zakresie administracji rządowej z wymiarem sprawiedliwości oraz parlamentem. Dzień wcześniej delegaci wzięli  też udział  w posiedzeniu międzyresortowego Zespołu ds. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które co kwartał odbywa się w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W spotkaniach tych regularnie biorą udział przedstawiciele RPO.

- Monitorujemy nie tylko proces wdrażania wyroków ETPCz, ale także praktykę ich implementacji – podkreślał Krzysztof Olkowicz. Zastępca RPO wskazywał, że Rzecznik wychodzi też z propozycjami, które mogłyby usprawnić obecny proces. Chodzi m.in. propozycję powołania sejmowej podkomisji ds. wykonywania przez Polskę wyroków ETPC. W tej sprawie RPO zwrócił się w 2016 roku do Przewodniczącego Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, jednak nadal nie otrzymał odpowiedzi.

Małgorzata Świętczak z Zespołu Prawa Cywilnego omówiła kwestie związane z wyrokami z tzw. grupy Skibińscy. Europejski  Trybunał  Praw  Człowieka  stwierdził systemowe  naruszenie  przez  Rzeczpospolitą  praw  konwencyjnych –  poprzez niezapewnienie  właściwej  równowagi  pomiędzy  potrzebą ochrony celu publicznego i ochrony własności prywatnej. Kwestie te rozpatrywał także polski Trybunał  Konstytucyjny, który w 2014 roku wydał wyrok  w sprawie tzw.  nieruchomości  zamrożonych  inwestycyjnie  w  dawnych  planach zagospodarowania  przestrzennego, uchwalonych przed 1995 r. Małgorzata Świętczak podkreślała jednak, że nadal brakuje zmian systemowych zabezpieczających  prawa  właścicieli prywatnych nieruchomości przeznaczonych na realizację celów publicznych.

Uczestnicy spotkania podkreślali, że w procesie legislacyjnym ustawodawca powinien brać pod uwagę kwestie wynikające z orzecznictwa ETPCz. Marcin Malecko z Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego w Biurze RPO przypomniał, że w 2014 roku Rzecznik skierował do Marszałków Sejmu i Senatu wystąpienia, w których postulował zmianę Regulaminu Senatu (Sejmu), która umożliwiłaby weryfikację projektów ustaw pod kątem ich zgodności z wymogami wynikającymi z Konwencji o ochronie praw człowieka oraz orzecznictwa ETPC. Niestety postulat ten nie został zrealizowany.

Przemysław Kazimirski z Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur wskazał, że RPO monitoruje wykonanie wyroków z grupy Dzwonkowski przeciwko Polsce. Dotyczą one przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji. Po wyroku ETPCz Polska przyjęła strategię, która ma zapobiegać takim zdarzeniom w przyszłości. Za jej realizację odpowiada Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a Krajowy Mechanizm Prewencji przygląda się temu, jak jest realizowana.

O kwestiach związanych z wykonywaniem wyroków ETPCz w sprawie więźniów niebezpiecznych mówił Marcin Mazur z Zespołu do spraw Wykonywania Kar. Zaznaczył, że Rzecznik wielokrotnie korespondował na ten temat z przedstawicielami Służby Więziennej. Zdaniem RPO konieczna jest zmiana praktyki postępowania z osadzonymi niebezpiecznymi. Decyzje o zakwalifikowaniu do kategorii więźniów niebezpiecznych lub o przedłużeniu tego statusu powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Warunki osadzenia należy natomiast dostosowywać do indywidualnych zachowań i cech osobowych, poprzez wykorzystanie możliwości odstąpienia od stosowania niektórych elementów reżimu dla niebezpiecznych. Natomiast o kwestiach związanych z przewlekłością postępowań karnych mówił Michał Hara z Zespołu Prawa Karnego w Biurze RPO.

Pełnomocnik Ukrainy ds. Postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka Ivan Lishchyna zaznaczył, że członkowie ukraińskiej delegacji byli pod wrażeniem tego, jak działa międzyresortowy Zespół ds. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w którym uczestniczyli dzień wcześniej. Podkreślił, że duże znaczenie miała dla nich argumentacja przedstawiana podczas tego spotkania przez przedstawicieli Rzecznika Praw Obywatelskich. Członkowie ukraińskiej delegacji wskazywali, że doświadczenia zdobyte podczas pobytu w Polsce będą starali się wykorzystywać we własnym kraju.

 

Rozmowa o wsparciu osób z niepełnosprawnościami z przedstawicielami Domów-Klubów

Data: 2017-03-23

Pracownicy Centrum Projektów Społecznych w Biurze RPO spotkali się z przedstawicielami Domów-Klubów z Białorusi: z Brześcia, Grodna i Witebska, a także z członkami Białoruskiego Stowarzyszenia Pracowników Socjalnych oraz Warszawskiego Domu pod Fontanną.

Głównym tematem rozmowy były prawa osób z niepełnosprawnościami. Goście pytali m.in. o rolę Rzecznika Praw Obywatelskich w monitorowaniu wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a także o działania RPO na rzecz ochrony praw osób chorujących psychicznie.

Czym są Domy-Kluby?

Celem Domów-Klubów jest stopniowe wzmacnianie się osób doświadczających zaburzeń zdrowia psychicznego w podmiotowości i autonomii (ang. empowerment), aby w konsekwencji podejmować jak najlepsze ważne dla siebie decyzje, angażować się w rozmaite działania i wypełniać różnorodne role społeczne i zawodowe.

Domy-Kluby stanowią międzynarodową sieć i działają w oparciu o Międzynarodowe Standardy Modelu Domu-Klubu.  Tego typu placówki działają na całym świecie. Są zrzeszone przez ICCD (International Center For Clubhouse Development - Międzynarodowe Centrum Rozwoju Domów-Klubów).

O wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Spotkanie z przedstawicielem Rady Europy

Data: 2017-03-20

Pierre-Yves Le Borgn członek Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy spotkał się z zastępcą RPO Krzysztofem Olkowiczem. Głównym tematem rozmowy były zagadnienia dotyczące wdrażania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele poszczególnych zespołów w Biurze RPO, którzy omówili najważniejsze wyroki ETPCz dotyczące Polski. Wskazywali m.in. na orzeczenia w sprawie przewlekłości postępowań cywilnych, karnych i administracyjnych, wyroki ETPCz dotyczące warunków w więzieniach, czy stosowania tymczasowego aresztu. Chodzi o 170 spraw dotyczących nadmiernej długości tymczasowego aresztowania, niedostatecznego uzasadniania przez sądy potrzeby przedłużania aresztu oraz niedostatecznego stosowania innych środków zapobiegawczych. We wszystkich tych sprawach ETPCz przyznał zadośćuczynienie i Polska je wypłaciła.

Poruszona została również kwestia wykonania wyroków w sprawie Tysiąc przeciwko Polsce (skarga nr 5410/03) oraz R.R. przeciwko Polsce (skarga nr 27617/04) w zakresie przeprowadzenia nowelizacji Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zdaniem ETPCz, który badał sprawę Tysiąc przeciw Polsce, powinny istnieć ramy proceduralne umożliwiające rozstrzygnięcie sporu pomiędzy kobietą w ciąży a lekarzami, dotyczącego dostępności badań prenatalnych i legalnego przerwania ciąży w indywidualnym przypadku. Obecne procedury są skomplikowane i długotrwałe, a przez to nieskuteczne. Niestety, wniesiony do parlamentu projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i RPP nie przewidywał nowelizacji art. 31 ustawy. RPO skierował do Marszałka Sejmu wystąpienie w tej sprawie. Druga kwestia dotyczy trudności, jakie napotyka pacjent, którego lekarz powoła się na klauzule sumienia. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2015 r. lekarz powołujący się na klauzulę sumienia nie musi wskazywać pacjentowi innego lekarza. Zdaniem TK problem ten należy rozwiązać w inny sposób. Niestety, Minister Zdrowia nie dostrzega potrzeby uregulowania sytuacji pacjentów, którym lekarz odmówił udzielenia świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jego sumieniem.

Omówione zostały również wyroki w sprawach osób przetrzymywanych przez CIA na terenie Polski bez postawienia zarzutów zatrzymanym cudzoziemcom. Sprawa objęta jest intensywnym nadzorem Komitetu Ministrów. Na posiedzeniu w grudniu 206 r., Komitet wytknął Polsce, że nie wprowadziła zapowiadanych zmian mających ograniczyć samowolę służb specjalnych, lecz wręcz przeciwnie – ustawa o działaniach antyterrorystycznych znacznie poszerzyła ich kompetencje.

Pierre-Yves Le Borgn przebywa w Polsce z dwudniową wizytą w związku z przygotowywanym raportem na temat wdrażania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W spotkaniu wzięły także udział: Agnieszka Szklanna - sekretarz Komisji Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka ZPRE oraz Anna Trębaczkiewicz z Biura Spraw Międzynarodowych Kancelarii Sejmu.

 

 

Equinet rozmawia w Warszawie o standardach dla organów ds. równego traktowania

Data: 2017-03-16

W Biurze RPO odbyło się posiedzenie zarządu Europejskiej Sieci Organów ds. Równego Traktowania Equinet. Członkinią zarządu jest Anna Błaszczak-Banasiak, dyrektorka Zespołu ds. Równego Traktowania w Biurze RPO. Z przedstawicielami Equinet spotkali się też rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar oraz zastępczyni RPO Sylwia Spurek.

Jednym z tematów posiedzenia był dokument „Standardy pracy organów ds. równego traktowania”. Został opracowany w ubiegłym roku przez Equinet. Dokument ma na celu określenie stanowiska, które organy ds. równości powinny popierać, negocjować i prezentować w rozmowach z organami europejskimi i organami administracji krajowej - podczas tworzenia takich standardów na szczeblu europejskim oraz ich wdrażania na szczeblu krajowym.

Dyrektywy Unii Europejskiej wymagają, aby wszystkie państwa członkowskie, kraje przystępujące oraz kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczego wyznaczyły organy ds. równości, promujące równe traktowanie. Dyrektywy te przewidują jednak wyłącznie standardy minimalne w odniesieniu do kompetencji tych organów oraz ich ograniczoną niezależność w działaniu. Nie gwarantują zaś pełnej niezależności, skuteczności działania, wystarczających uprawnień i odpowiednich środków.

Dokument „Standardy pracy organów ds. równego traktowania” zakłada połączenie podstawowych standardów minimalnych ze standardami, które umożliwią pełną realizację potencjału organów ds. równości. Celem jest zapewnienie, aby standardy:

  • umożliwiały realizację szczególnej roli, możliwości i potencjału organów do spraw równości;
  • współdziałały w ramach szerszych struktur instytucjonalnych, w których umiejscowione są organy ds. równości;
  • zapewniały dostosowanie do zmienionego kontekstu funkcjonowania organów ds. równości do nowych trendów i zmian w sposobie ich tworzenia, zakresie obowiązków i sposobie działania.

Uczestnicy spotkania zastanawiali się m.in. jak  skutecznie promować te standardy wśród państw europejskich. Członkowie Equinetu dopytywali też Adama Bodnara o problemy, z którymi spotyka się polski RPO, zwłaszcza w kontekście realizacji tych standardów.

Członkowie zarządu dyskutowali również o kwestiach dotyczących współpracy z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) oraz Europejską Siecią Krajowych Instytucji Praw Człowieka (ENNHRI) a także o przygotowaniach do 10. rocznicy powstania Equinetu, która będzie obchodzona m.in. podczas Annual General Meeting w październiku w Brukseli.

Equinet to europejska sieć współpracy wyspecjalizowanych organów ds. równości, skupiająca obecnie 46 instytucji z 34 krajów europejskich. Organizacje te, jako krajowe organy do spraw równości upoważnione są do przeciwdziałania dyskryminacji z wszelkich powodów, takich jak wiek, niepełnosprawność, płeć, rasa, pochodzenie etniczne, wyznanie, przekonania czy orientacja seksualna.

W Polsce wykonywanie zadań dotyczących realizacji zasady równego traktowania Sejm RP powierzył m.in. Rzecznikowi Praw Obywatelskich.

Sieć Equinet promuje równość w Europie, wspierając i usprawniając pracę krajowych organów ds. równości. Wspiera te organy, aby mogły one działać w sposób niezależny i skuteczny, ułatwiając osiągnięcie większej równości w społeczeństwach.

Podczas wizyty w Warszawie członkowie zarządu Equinetu spotkają się z przedstawicielami Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR ), przedstawicielami organizacji pozarządowych zrzeszonych w Koalicji na rzecz Równych Szans oraz z Pełnomocnikiem Rządu ds. Równego Traktowania i Społeczeństwa Obywatelskiego.

Minister spraw zagranicznych Norwegii z wizytą w Biurze RPO

Data: 2017-02-10

Minister spraw zagranicznych Norwiegii Børge Brende spotkał się z rzecznikiem praw obywatelskich Adamem Bodnarem. W spotkaniu uczestniczył również ambasador Norwegii Karsten Klepsvik oraz przedstawiciele norweskiego MSZ i pracownicy Biura RPO.

Rzecznik wskazywał wyzwania, które stoją przed urzędem RPO w 2017 r., w związku ze zmianami w polskim prawie. Adam Bodnar przedstawił najważniejsze kwestie, w których chciałby zacieśnić współpracę z rządem.

Minister dopytywał m.in. jak zmiany w prawie medialnym oraz zmiany w ustawach dotyczących Trybunału Konstytucyjnego i systemu sądownictwa wpływają na pracę Rzecznika.

Adam Bodnar podkreślił, że jednym z istotnych zadań, które stoi przed RPO jest ochrona społeczeństwa obywatelskiego, szczególnie w kontekście zapowiedzi stworzenia Narodowego Centrum Społeczeństwa Obywatelskiego. Rzecznikowi zależy, aby organizacje pozarządowe zachowały pełną niezależność, by mogły efektywnie realizować swoje zadania statutowe.

Zastępczyni RPO, Sylwia Spurek podkreśliła, że niezwykle ważna jest ochrona interesów organizacji zajmujących się ochroną praw kobiet przed przemocą domową.

RPO w Paryżu o sprawach bezdomnych Polaków we Francji

Data: 2017-02-05

- Przesunięcie problemu bezdomności z marginesu życia publicznego do centrum, to mój obowiązek jako Rzecznika Praw Obywatelskich - powiedział Adam Bodnar  w ambasadzie polskiej w Paryżu, na konferencji poświęconej pomocy bezdomnym Polakom w stolicy Francji. Wspólnie z polskimi dyplomatami organizatorem spotkania było Stowarzyszenie Pomost-Passerelle, od 10 lat pomagające rodakom mającym problem z integracją i stabilizacją w Paryżu. Konferencja odbyła się 4 lutego w polskiej Ambasadzie.

Poprzedniego dnia w piątek wspólnie z pracownikami Passerelle RPO objechał miejsca gdzie przebywają bezdomni Polacy. O trudnych sprawach naszych rodaków Adam Bodnar rozmawiał również  z Konsulem Generalnym  RP, Hubertem Czerniukiem  oraz  wicekonsul Marią Giryn. 

W piątkowy wieczór w Polskiej Misji Katolickiej, pod przewodnictwem ks. Krystiana Gawrona została odprawiona  Msza Święta. Podczas Mszy w sposób szczególny modlono się o dary Ducha Świętego dla potrzebujących pomocy oraz tych, którzy niosą tę pomoc.

Po mszy w przykościelnych pomieszczeniach wspólnie zjedli kolacje osoby, które pomagają bezdomnym i rodacy, którzy nie zawsze mogą liczyć na ciepły posiłek w ciągu dnia. Niektórzy z nich jak pan Piotr czy pan Andrzej o kolacji dowiedzieli się od Adama Bodnara, który wspólnie z członkami Stowarzyszenia -  w piątek - wędrując po paryskich ulicach rozmawiał z naszymi rodakami, dla których w tej chwili paryskie ulice  oraz okolice dworca lub stacji metra są sypialniami.

W piątkowych rozmowach poruszyliśmy wiele trudnych spraw. Wielu z naszych rodaków liczy na zmianę swojego losu. -  Mam już zaklepaną pracę, muszę przetrwać, jak zacznie się praca, stanę na nogi. Niektórzy z nich chcą powrócić do Polski. Pan Mirek, od 10 lat w Paryżu, zapewnia: -  Jasne, że wracam, załatwię jedną sprawę, wsiadam w autobus i jadę do kraju. Tak już zrobił jeden z podopiecznych Stowarzyszenia Pomost -Passerelle, jest w Warszawie pod opieką pracowników Misji Kamiliańskiej. Szefowa Misji Adriana Porowska i Iwona Warzyńska również w piątek odwiedzały bezdomnych Polaków w Paryżu.

Rzecznik Adam Bodnar rozmawiał o pomocy dla rodaków  z przedstawicielami francuskiej opieki społecznej. W grudniu 2016 roku oficjalne  dane mówiły o blisko 40 tysiącach bezdomnych, jednak eksperci twierdzą, że liczbie ta jest co najmniej dwa razy większa. W tym -  według szacunków - jest 10 tys. samych Polaków.  

Maria Warunek, prezes Pomost-Passerelle, podkreśla: - Jesteśmy jedynym charytatywnym stowarzyszeniem polonijnym działającym w Paryżu. Co tydzień 10-20 osób otrzymuje od nas pomoc. Są to w większości osoby mające kłopot z aklimatyzacją na emigracji i nie znające języka francuskiego.

Mamy nadzieje, że po nawiązaniu współpracy z Misją  Kamiliańską  powrót naszych rodaków  do Polski będzie łatwiejszy.  - Oby tak się stało - dodaje Marta Libura współzałożycielka Stowarzyszenia. –  10 lat temu wchodząc do boulangerie po bagietkę, zauważyłam kloszarda na chodniku, pomyślałam,  kupię także dla niego. Podając mu bagietkę powiedziałam proszę weź, a Bóg ma dla Ciebie więcej niż ta bagietka.  Kloszard okazał się Polakiem, nie znał francuskiego, trzeba było mu pomóc, potem byli następni i tak trwa to to dziś. I tak od bagietki zaczęła się historia stowarzyszenia. W Stowarzyszeniu pracują Wioletta Tylutki i Sylwia Skalska oraz wolontariusze, którzy  codziennie odwiedzają naszych rodaków, są tłumaczami, pielęgniarkami, powierniczkami trudnych spraw. Wykonują pracę ponad siły, a w swoich mieszkaniach są raczej gośćmi niż domownikami.

Polacy potrzebujący pomocy mogą również liczyć na władze francuskie, szczególnie w I dzielnicy Paryża. Mer tej dzielnicy, Jean-Francois tak mówił na sobotnim spotkaniu w polskiej ambasadzie: - Codziennie 30-40 osób spędza noc w budynku merostwa. O godzinie 18.30  otwieramy biura dla tych, którzy nie maja gdzie spędzić najbliższej nocy. Dzięki współpracy z organizacjami pozarządowymi, wolontariuszami, których szukamy już jesienią wspólnie z pracownikami merostwa, przygotowujemy gorące napoje , coś do zjedzenia i próbujemy się dowiedzieć jak możemy pomóc w ustabilizowaniu sytuacji osób, które nie mają dachu nad głową. -  To ważne, bo chcemy chronić ich nie tylko przed zimnem, ale także pomóc w poprawie ich sytuacji.      

- Do tej formy pomocy przekonujemy także merów innych dzielnic.  Chcemy tak zorganizować  pomoc, aby nikt nie umierał na ulicy, żyjemy przecież w XXI wieku – dodał Jean Francois.

 

„Europie potrzebny jest nowy Kongres Wiedeński poświęcony prawom człowieka”. Adam Bodnar w Austrii na obchodach 40-lecia urzędu ombudsmana

Data: 2017-01-30

- Obchodząc dzisiaj piękny jubileusz 40-lecia powstania instytucji Ombudsmana w Austrii, kontynuujemy w XXI wieku dzieło poprzedników. Pochód tej samej wielkiej idei, która jest najlepszą z możliwych odpowiedzi na koszmar wojen, szowinizmu, nietolerancji. Która upomniała się o godność każdego człowieka i dała realne szanse jednostce – mówił rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar na uroczystości w austriackim parlamencie.

Adam Bodnar był jedynym z gości zagranicznych, który wystąpił podczas otwarcia uroczystych obchodów 40-lecia istnienia urzędu austriackiego ombudsmana. Przemówienia z tej okazji wygłosili także prezydent Austrii Alexander Van der Bellen, przewodnicząca Rady Narodowej Doris Bures oraz austriaccy ombudsmanami: Gunter Kräuter, Gertrude Brinek i Peter Fichtenbauer.

- Żyjemy w czasach, które stawiają przed urzędem Ombudsmana szczególnie odpowiedzialne zadania. Spokojne lata integracji europejskiej stworzyły wrażenie, że prawa wolnych obywateli na naszym kontynencie są już dostatecznie mocno i nieodwracalnie zagwarantowane. Nie spodziewaliśmy się, że historia w pewnym sensie może zawrócić. Że pojawią się w Europie regiony i środowiska, które w praktyce będą kwestionowały podstawowe wartości demokratyczne, rolę konstytucji, ideę praworządności. Jak również, że w tak szybkim tempie może dojść do  wzrostu skrajnych nastrojów antyimigranckich oraz nowych zagrożeń związanych z rozwojem technologii i ochroną środowiska – wskazywał Adam Bodnar. - Jako Ombudsmani znaleźliśmy się w samym środku tych zawirowań – dodał polski RPO.

Rzecznik zaznaczył, że w czasie tego typu turbulencji rośnie rola Ombudsmana jako mediatora. Rzecznicy muszą bowiem szukać takich rozwiązań, które ocalą wspólnotę i wartości, przywrócą dialog. Muszą dbać o to, aby konflikt nie przekroczył pewnego progu emocji.

Adam Bodnar podkreślił również historyczne znaczenie Wiednia, w którym wielokrotnie dochodziło do odrodzenia europejskiego ducha. To właśnie tam zawierano ważne sojusze, odnajdywano drogę do przyszłości. W Wiedniu znajduje się też siedziba Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej. 

- Dlaczego to wszystko jest ważne? – pytał polski rzecznik praw obywatelskich.  - Bo liczymy na Was. Bo obywatele Europy Was potrzebują. Skala kryzysu i problemów dotykających praw człowieka jest zbyt wielka, aby pojedynczy kraj czy instytucja mogły sobie z tym poradzić. Niezbędne są wspólne reformy i nowe projekty – wskazywał RPO.

- Jeśli chcemy, aby w globalizującym się świecie jednostka, jej przyrodzona godność i prawa, nie zostały zepchnięte na margines, musimy działać. Musimy sprawić, aby podstawą legitymacji władzy w każdym kraju był nie tylko wynik wyborów, ale także poziom przestrzegania praw obywatelskich – podkreślił Adam Bodnar.

Rzecznik zauważył, że Wiedeń jest dzisiaj najwłaściwszym miejscem w Unii Europejskiej, aby taki proces zmian zapoczątkować.

- Potrzebny jest nowy Kongres Wiedeński – tym razem nie dla określenia roli państw w przyszłej Europie, lecz do zdefiniowania na nowo roli obywateli i ich praw w Europie, która jest częścią globalnego świata. Rozpocznijmy współpracę w tym kierunku – zaproponował Adam Bodnar.

O sytuacji polskich studentów w Wielkiej Brytanii. Rzecznik z wizytą w Cambridge

Data: 2017-01-29

W dniach 28-29 stycznia w Cambridge odbył się  10. Kongres Polskich Stowarzyszeń Studenckich w Wielkiej Brytanii. W wydarzeniu wziął udział rzecznik praw obywatelskich dr Adam Bodnar.

Tegoroczny kongres skupiał się na czterech filarach tematycznych: polityce i ekonomii, kulturze, karierze oraz integracji. Tematem prelekcji i spotkań były sprawy kluczowe dla Polaków studiujących na brytyjskich uniwersytetach, w tym m.in. wpływ Brexitu na sytuację młodych Polaków w Wielkiej Brytanii.

Dr Adam Bodnar wziął udział w panelu poświęconym zjawisku ksenofobii, rasizmu i nietolerancji w Polsce. W gronie panelistów znaleźli się również: dr Karolina Wigura z Kultury Liberalnej, dr hab. Rafał Pankowski ze Stowarzyszenia Nigdy Więcej oraz dr Wojciech Kaczmarczyk - dyrektor Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego w Kancelarii Premiera.

Uczestnicy dyskusji analizowali dane o wzroście nastrojów ksenofobicznych w Polsce. Wskazywali, że młodzi Polacy są niezwykle konserwatywni i stanowią najmniej otwartą na obcokrajowców grupę demograficzną w Polsce. Rzecznik wskazywał, że problemem jest też zezwolenie na ksenofobię ze strony polityków.

- Gdy w Wielkiej Brytanii ofiarą przestępstwa na tle nienawiści padł Polak, reakcja polityków była natychmiastowa; w Polsce to się nie zdarza – mówił RPO.

Rzecznik podkreślał też piękną kartę polskiej historii, gdy nasz kraj był postrzegany, jako wzór tolerancji religijnej. Jego zdaniem polskie doświadczenia historyczne mogą stać się podstawą dla efektywnej polityki antydyskryminacyjnej.

Dr Bodnar zauważył również, że do budowania otwartego i wolnego od dyskryminacji społeczeństwa potrzebne są: odpowiednie rozwiązania prawne przeciwko mowie nienawiści i dyskryminacji, zdecydowana reakcja organów ścigania na tego typu przestępstwa, wzrost świadomości i odpowiedzialności polityków, którzy powinni takie zachowania jednoznacznie piętnować, edukacja społeczeństwa i odpowiednia reakcja prasy, która nie będzie nasilała agresji pomiędzy stronami konfliktu.

O roli prasy mówiła też dr Karolina Wigura. Zwróciła uwagę, że nie można piętnować rasistowskich i ksenofobicznych sformułowań w prasie prawicowej bez napiętnowania podobnie agresywnego języka używanego wobec konserwatystów w prasie o sympatiach centro-lewicowych. Przedstawiła wyniki badania dotyczącego doniesień prasowych na temat obcokrajowców i uchodźców. Wynika z nich, że żadna ze stron nie dąży do nawiązania dialogu i uzyskania odpowiedzi na pytania, czy Polska ma możliwości przyjąć uchodźców i w jakiej liczbie; dyskurs sprowadza się do obrzucania przeciwnika inwektywami, czy są to „lewaccy antypatrioci” czy „prawicowi ignoranci”.

W kongresie wzięło udział ponad 350 delegatów z 20 ośrodków akademickich w Wielkiej Brytanii. Wśród zaproszonych gości, którzy spotkali się ze studentami byli m.in. wicepremier Mateusz Morawiecki, były minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski i historyk prof. Andrzej Nowak.

Delegacja holenderskiej Rady Sądownictwa z wizytą w Biurze RPO

Data: 2017-01-27

Rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar spotkał się z delegacją sędziów z holenderskiej Rady Sądownictwa (RvdR - Raad  voor de Rechtspraak) na czele z jej przewodniczącym Fritsem Bakkerem. Spotkanie zostało zorganizowane z inicjatywy Krajowej Rady Sądownictwa.

W ramach wizyty studyjnej w Polsce delegaci zapoznają się z polskim systemem sądownictwa. Rozmowa z rzecznikiem dotyczyła m.in. zmian zachodzących w polskim prawodawstwie, relacji RPO z mediami oraz międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną praw człowieka a także planowanych zmian w strukturze sądownictwa w Polsce. Uczestnicy spotkania dyskutowali również o zagadnieniach dotyczących nowej ustawy o Prokuratorii Generalnej i nowych ustaw o Trybunale Konstytucyjnym.

Rzecznik spotkał się z przedstawicielami kanadyjskiego parlamentu

Data: 2017-01-24

Rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar spotkał się z delegacją Komisji ds. Zagranicznych kanadyjskiej Izby Gmin, którzy przebywają z wizytą w Polsce. Rozmowa dotyczyła m.in. przestrzegania praw obywatelskich i praworządności. W spotkaniu uczestniczył również Ambasador Kanady w Polsce Stephen de Boer.

Przedstawiciele kanadyjskiego parlamentu są w Polsce w ramach programu regionalnego, który zakłada również wizyty na Ukrainie, w Kazachstanie i na Łotwie. Członkowie delegacji chcą dowiedzieć się jak najwięcej o kwestiach bezpieczeństwa regionalnego i polityki zagranicznej oraz przestrzegania praw człowieka.