Godło RP
Zawartość
Liczba całkowita wyników: 5

Art. 63 - Prawo do petycji, wniosków i skarg

Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa.

CO TO ZNACZY?

Przepis ten reguluje prawo do występowania do władz publicznych, organizacji i instytucji społecznych z określonymi wnioskami. Konstytucja prawo to pojmuje szeroko przewidując takie formuły jak: petycje, wnioski, a także skargi. Prawo to, co warto podkreślić, przysługuje każdemu, a więc nie tylko obywatelom polskim.

Adresatem petycji, wniosków i skarg mogą być organy władzy publicznej oraz organizacje i instytucje społeczne w ramach zadań im zleconych z zakresu administracji publicznej. Tryb ich rozpatrywania określa ustawa.

Data początkowa
np.: 08/2019
Data końcowa
np.: 08/2019
(pozwala na wiele wyborów np. z klawiszem Ctrl)

O smogu i prawie. Spotkanie regionalne RPO w Rybniku

Data: 2018-11-26
  • Przyłączę się do Państwa sprawy sądowej dotyczącej smogu w Rybniku – zapowiedział w Rybniku RPO Adam Bodnar
  • Na popołudniowe spotkanie w Rybnickim Centrum Edukacji Zawodowej przyszło 30 osób.  Ściągnęły tu ich przede wszystkim problemy smogu w Rybniku, prawa seniorów, prawa rodziców, brak mieszkań, problemy z sądami, sprawy osób z niepełnosprawnościami, wywłaszczenia pod inwestycje publiczne, a także ciekawość, z czym mają problemy współobywatele. Dwoje młodych obserwatorów (tak się przedstawili) przyglądało się spotkaniu spod ściany.

- Może rozdamy tu wszystkim maski smogowe. Będzie wstyd na cały świat, może to zadziała?

Ale zaczęliśmy od tego, jak Rzecznik może pomagać cudzoziemcom w Polsce. Takie pytanie padło na koniec rundy, podczas której uczestnicy spotkania przedstawiają się i krótko mówią, z czym przyszli.

RPO: - Zajmujemy się prawami obywateli RP i tych, których Rzeczpospolita wzięła pod opiekę. Mamy dużo takich spraw

PRZYKŁADY działań RPO na rzecz cudzoziemców: https://www.rpo.gov.pl/pl/kategoria-tematyczna/cudzoziemcy-uchodzcy-migranci

Smog w Rybniku

O smogu w Rybniku pisał „The New Tork Times”. Większego wstydu sobie nie zrobimy.  Od 19 września działa rządowy program czyste powietrze. Dotacja państwa przewiduje 30-proc wsparcie i na inwestycje proekologiczne – nisko oprocentowany kredyt. Innego programu nie będzie.

- Za nasz smog odpowiadają przestarzałe kotły. Będą one mogły legalne działać jeszcze przez 7 lat. To jest nieakceptowalne. Dlatego idziemy z tym do sądu, bo nie dostrzegamy innej drogi. Dalsze życie w smogu jest nie do zaakceptowania. Przez te 7 lat z powodu smogu umrze na Śląsku 50 tys. ludzi. To jest ważniejsze niż interesy właścicieli kotłów – mówi jeden z uczestników spotkania.

Okazuje się, że większość obecnych na sali ma bardzo szczegółową wiedzę o smogu w Rybniku. Jedni zwracają uwagę na organizację ruchu w mieście, inni – na cenę ciepła dostarczanego do domów, czy smog elektromagnetyczny.

RPO: Zacznijmy od tego, że Państwa działalność w Rybniku zaalarmowała całą Polskę o problemie smogu. To Wam zawdzięczamy te pierwsze, choć niewystarczające zmiany.

Co może Rzecznik? Może upominać się o realizację programu rządowego w ministerstwach, a także u wojewodów. Zamierzam też przystąpić do tego pozwu, o którym Państwo mówiliście, na etapie apelacji – mówi Adam Bodnar, na co ludzie zareagowali oklaskami. [sąd pierwszej instancji odrzucił to powództwo w maju 2018 r., teraz sprawa trafia do drugiej instancji].

Rzecznik tłumaczy, że tego typu działania prawne pobudzają dyskusję publiczną i przyspieszają zmianę. Dlatego RPO chce ten proces wesprzeć.

Dowóz dzieci z niepełnosprawnością do szkoły

W Rydutowach  władze uważają, że dowóz należy się rodzicowi z dzieckiem i po dziecko.  A nie bez niego.

RPO: Brak zrozumienia tego, że rodzic z dzieckiem jedzie, ale wraca sam. A po dziecko jedzie sam i wraca z dzieckiem, czyli robi cztery kursy – a nie dwa.

Są rodzice, którzy idą z tym do sądu (przykład – sprawa pani Angeliki). My jesteśmy od tego, żeby interweniować, jeśli sprawa jest już w Biurze, to się jej tym pilniej przyjrzymy.

Prawa mniejszości narodowych

Organizacje mniejszości narodowych (mniejszości niemieckiej) nie dostały w tym roku dotacji z urzędu marszałkowskiego, mimo że wypełniły wszystkie wymagania. Tak nas potraktowano na stulecie niepodległości.

RPO: w takim razie musimy się przyjrzeć dystrybucji środków dla organizacji pozarządowych na poziomie lokalnym.

Biegli sądowi

Z powodu opinii biegłych straciłem majątek życia.

Z powodu biegłego nie dostałem właściwego odszkodowania za wypadek.

Na takich biegłych nie ma rady, nie sposób im udowodnić przed sądem, ze naruszyli prawo, nie ponoszą odpowiedzialności.

RPO: Spojrzymy, zastanowimy się, czy możemy przystąpić do takiej sprawy.

Problem jest poważny i bardzo skomplikowany: nie mamy ustawy o biegłych, a eksperci nie chcą być biegłymi.

Leczenie chorób przewlekłych

Moje dziecko jest przewlekle chore. A w takich sytuacji dramatycznie niebezpieczny jest moment przejścia z opieki pediatrycznej na opiekę zdrowotną dla osób dorosłych. O mało nie straciliśmy naszego dziecka. Miał być program pomocy dla osób przewlekle chorych. Nie wiadomo, co z nim jest. Chyba umarł śmiercią naturalną?

RPO: sprawdzimy, upomnimy się, a od tego jesteśmy.

Edukacja

Na wyniki matur z j. polskiego czekało się w tym roku dwa miesiące. Na uczelnie trzeba było się rejestrować nie wiedząc o tym, czy i jak się zdało – a każda rejestracja kosztuje 80 złotych.

RPO: No tak, ale jeśli nie będzie opłat, to wszyscy sobie nawzajem poblokują miejsca na uczelni.

- OK, ale niech chociaż coś z tego zwrócą.

RPO: Dobrze, przyjrzymy się. Może mieliśmy podobne skargi.

Prawa seniorów i wspólna petycja

Jakie obowiązki ma państwo wobec seniorów? W Rybniku nie ma hospicjum, nie ma gdzie zwrócić się o pomoc.

RPO: To niestety zadanie samorządu. Przepisy nie mówią, że każda gmina ma mieć hospicjum – to zależy od wspólnoty samorządowej.

W czasie rozmowy okazuje się , że samorząd Rybnika już planuje budowę i organizację hospicjum, a na razie świadczy usługi hospicjum domowego. Problemem jest jednak to, że ludzie nie wiedzą, gdzie się zgłosić, kto może pomóc.

Barbara Imiołczyk z z Biura RPO apeluje więc do zebranych, by zwrócili się do nowych władz samorządowych o to, by pomoc dla seniorów była lepiej koordynowana, tak, by władze lepiej rozumiały potrzeby obywateli, a obywatele wiedzieli, do kogo zwrócić się o pomoc. Samorząd odpowiada o jakość zycia mieszkańców. Jeśli macie Państwo problem z dostępem czy to do opieki geriatrycznej czy rehabilitacji, zgłaszajcie to. Zmiana zaczyna się od tego, że ktoś zgłosi problem.

- Ale to nie wszystko. Miasto uchwaliło, że odpady zmieszane są wywożone raz w miesiącu. Co zrobić z pampersami i odpadami sanitarnymi, jeśli ktoś się opiekuje osobą obłożnie chorą?

Inny uczestnik spotkania, zaangażowany w walkę ze smogiem, mówi, że planowana jest w sprawie odpadów petycja. Bo uchwała niesprawiedliwie obciąża kosztami wywozu odpadów tych, którzy nie mają piecy i nie produkują popiołu..

RPO: Tak, petycja to bardzo ważne, a niedocenione narzędzie. Ono służy do tego, by druga strona musiała się do problemu ustosunkować, a to początek zmiany, dlatego warto się porozumieć i ująć w tej petycji także sprawę odpadów sanitarnych.

Bez szerokiego porozumienia nie będzie elektronicznej obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej

Data: 2018-11-08
  • Wprowadzenia elektronicznej obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej wymaga szerokiego konsensusu politycznego.
  • Dopiero wtedy możliwe byłoby rozważenie technicznych aspektów i rozwiązań, za pomocą których obywatele będą mogli podejmować inicjatywę ustawodawczą.
  • Technicznie jest to mozliwe do wprowadzenia.

Minister Cyfryzacji odpowiedział tak na jego wystąpienie Rzecznika. - Wprowadzanie ewentualnych zmian w tym obszarze wymaga szerokiej dyskusji oraz wskazania wiodącego organu, który upoważniony zostanie do zainicjowania i pokierowania pracami zmierzających w postulowanym kierunku. W przypadku podjęcia takich decyzji Ministerstwo Cyfryzacji będzie czynnie wspierało inicjatywę.

Jednym z kluczowych zagadnień jest zapewnienie rozliczalności zbiórki głosów poparcia pod obywatelskimi projektami ustaw. Musi to gwarantować, że oddany głos będzie niepodważalnie powiązany zarówno z danymi identyfikującymi obywatela popierającego projekt, jak i z dokumentem elektronicznym zawierającym treść popieranego projektu. Umożliwienie gromadzenia poparcia pod obywatelskimi projektami ustaw z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej oraz podpisów elektronicznych należy ocenić jako możliwe do realizacji.

VII.600.9.2015.

Podpisy pod obywatelskimi projektami ustaw - także drogą elektroniczną

Data: 2018-03-06

Rzecznik Praw Obywatelskich opowiada się za możliwością zbierania podpisów pod  obywatelskimi projektami ustaw drogą elektroniczną. RPO zwrócił się w tej sprawie do Ministerstwa Cyfryzacji.

W swym wystąpieniu RPO powołał się m.in. na postulaty ekspertów, organizacji społecznych oraz na sygnały od obywateli. Zdaniem RPO potrzebę taką dostrzegają od dłuższego czasu niezależne ośrodki badawcze.

Według ekspertów, procedura mogłaby polegać np. na przesłaniu podpisanej elektronicznie treści proponowanego aktu prawnego drogą elektroniczną do organizatora. Innym rozwiązaniem może być zaprojektowanie w ramach którejś z instytucji państwowych elektronicznej platformy bądź serwisu internetowego lub też uruchomienie usługi w ramach serwisu ePUAP.

RPO argumentuje, że wykorzystywanie nowoczesnych technologii mogłoby zwiększyć udział obywateli w życiu publicznym. „Każda forma ułatwienia obywatelom udziału w bezpośrednim uczestnictwie kształtowania państwa, w moim przekonaniu, jest warta szerszej analizy” - dodał. Przypomniał, że jest już możliwość złożenia petycji drogą elektroniczną.

Kwestia ta była już podnoszona przez RPO w piśmie z 2016 r. do Prezesa Rady Ministrów. W odpowiedzi Minister Cyfryzacji podkreślała wtedy, że inicjatywa ta jest możliwa do realizacji i zasługuje na poparcie. Wskazała zarazem na konieczność szczególnej analizy pod kątem procesów związanych z przygotowaniem projektu ustawy, jego rozpowszechnianiem, kampanią promocyjną i techniczną organizacją zbierania podpisów - które wymagają informatyzacji.

Kolejne wystąpienia RPO do Ministra Cyfryzacji w tej kwestii pozostały bez odpowiedzi.

VII.600.9.2015

 

Mija druga rocznica wejścia w życie Ustawy o petycjach. O działaniach Rzecznika dotyczących prawa petycji w najnowszej publikacji

Data: 2017-09-06

Każdy ma prawo składać petycje do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tak mówi art. 63 Konstytucji RP. Tryb rozpatrywania petycji określać ma ustawa.

Petycja postrzegana jest jako powszechna, dogodna forma ochrony praw i interesów jednostki, zarówno własnych, jak i spraw publicznych. Jako prawo polityczne, prawo petycji umożliwia jednostkom współdziałanie w wypełnianiu funkcji publicznych. Jest to bowiem instrument, który - odpowiednio skonstruowany i wykorzystywany - ma m.in. pozwalać obywatelom oddziaływać na publiczne procesy decyzyjne.

Jednak prawo petycji przez wiele lat nie zostało szczegółowo uregulowane w drodze ustawowej (tryb rozpatrywania), co stanowiło poważne zaniedbanie ustawodawcy. Zwracała na to uwagę doktryna prawa, Rzecznik Praw Obywatelskich, jak również instytucje państwowe oraz organizacje pozarządowe.

Po wielu latach wspólnych starań, dnia 11 lipca 2014 roku została uchwalona ustawa o petycjach (Dz. U. poz. 1195). Ustawa weszła w życie dnia 6 września 2015 roku. Rzecznik monitoruje jej stosowanie, starając się zidentyfikować m.in. bariery w korzystaniu z tego mechanizmu przez uprawnione podmioty.

W ostatnich miesiącach Rzecznik podjął szereg działań związanych z praktycznym realizowaniem prawa petycji opierając się na własnych analizach, a także na sygnałach napływających od obywateli. Wraz z Instytutem Nauk Prawnych PAN, Rzecznik zorganizował m.in. konferencję pt. „Powszechne środki ochrony prawnej (petycje, wnioski, skargi) w prawie administracyjnym jako instrumenty ochrony praw obywatelskich” (odbyła się dnia 29 listopada 2016 roku). Ustalenia konferencji zostały zawarte w niedawno wydanej publikacji pt. „Skargi, wnioski i petycje – powszechne środki ochrony prawnej” (pod redakcją Mateusza Błachuckiego i Grzegorza Sibigi). Jeden z rozdziałów pt. „O skuteczną realizację prawa petycji. Refleksje na podstawie działań Rzecznika Praw Obywatelskich” przygotował dr Jarosław Zbieranek z Biura RPO. 

Petycje mogą dotyczyć również postulatów zmiany Konstytucji RP – po interwencji Rzecznika Senat zmienił swoje zasady postępowania z petycjami

Data: 2017-06-21

Rzecznik Praw Obywatelskich monitoruje stosowanie ustawy o petycjach, starając się zidentyfikować m.in. praktyczne bariery w korzystaniu z tego mechanizmu przez uprawnione podmioty. Bardzo ważne w tym zakresie są wszelkie sygnały napływające od obywateli.

Do Rzecznika zwrócił się z prośbą o pomoc obywatel, który złożył w Senacie RP petycję. Postulował w niej, aby Senat RP wystąpił z inicjatywą zmiany dwóch przepisów Konstytucji RP. Jak jednak relacjonował Rzecznikowi, „w odpowiedzi na moją petycję Kancelaria Senatu RP poinformowała mnie, że nie może uznać mojej prośby za petycję”. W korespondencji z obywatelem, Kancelaria Senatu RP stała na stanowisku, że petycja nie może dotyczyć zmiany Konstytucji RP. Jak podkreślono: „[…] informujemy, że Senat musi podejmować działania w oparciu o obowiązujące prawo, a zaproponowana przez Pana zmiana […] ustawy zasadniczej za pomocą instytucji petycji nie jest możliwa”. W związku z powyższym Senat RP nie podjął działań przewidzianych przez ustawę o petycjach, w tym zmierzających do jej merytorycznego rozpatrzenia.

Sprawa była analizowana w Zespole Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, ze szczególnym uwzględnieniem ustawy o petycjach, a także dotychczasowej praktyki rozpatrywania petycji (VII.604.7.2017). Rzecznik Praw Obywatelskich uznał za zasadne zwrócenie się do Szefa Kancelarii Senatu RP z wystąpieniem zawierającym m.in. przedstawiony przez obywatela opis sprawy i zarzuty wobec działania Senatu RP dotyczących petycji.

W ubiegłym tygodniu, do Rzecznika Praw Obywatelskich dotarło pismo z Kancelarii Senatu RP, w którym  stwierdzono: „w odpowiedzi na pismo […] uprzejmie wyjaśniam, że po wnikliwej analizie działań podjętych przez Kancelarię Senatu w sprawie petycji […] dotyczącej zmiany Konstytucji RP, oraz po zweryfikowaniu dotychczasowej praktyki obsługi petycji składanych do Senatu, wypracowane zostały nowe zasady postępowania modyfikujące wcześniej zastosowane działania […] podjęta została decyzja o nadaniu biegu petycji w celu jej merytorycznego rozpatrzenia […] Dziękuję za zauważenie ograniczenia w korzystaniu z prawa do rozpatrywania petycji, sytuacja ta stała się podstawą do zmodyfikowania stanowiska w postępowaniu petycyjnym”.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło w ostatnich miesiącach szereg sygnałów od obywateli dotyczących różnych aspektów funkcjonowania ustawy o petycjach. Kwestie te były poruszane również na m.in. organizowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z Instytutem Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk konferencji pt.: „Powszechne środki ochrony prawnej <petycje, wnioski, skargi> w prawie administracyjnym jako instrumenty ochrony praw obywatelskich”, (Warszawa, dnia 29 listopada 2016 roku). W lipcu 2017 roku planowane jest wydanie publikacji z ustaleniami konferencji, w tym rozbudowanymi analizami prawnymi.