Zawartość

RPO w sprawie zmian finansowania pomocy psychiatrycznej dla młodych, którzy kończą 18 lat

Data: 
2020-05-21

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich docierają niepokojące sygnały o możliwości pozbawienia opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień na oddziałach dziennych osób uczących się powyżej 18 roku życia. Wynika to z projektu zarządzenia Prezesa NFZ: w przypadku dziennych psychiatrycznych świadczeń rehabilitacyjnych dla dzieci i młodzieży, rozliczeniu podlegać będą wyłącznie świadczenia realizowane wobec osób do 18 roku życia.

Tymczasem osiemnastoletni pacjenci, których obecnie próbuje się pozbawić możliwości leczenia w oddziałach dziennych, to najczęściej osoby nadal kształcące się (uczniowie klasy II i III szkoły średniej). Ich stan zdrowia jest bezwzględnym wskazaniem do codziennej opieki lekarsko-terapeutycznej, którą skutecznie łączy się z edukacją. Wykluczenie ich z leczenia na oddziałach dziennych może zaś, jak wskazują lekarze psychiatrzy, doprowadzić do załamania linii życiowej, nieukończenia szkoły średniej oraz poważnego pogorszenia stanu psychicznego, włącznie z zagrożeniem wzrostu samobójstw w tej populacji pacjentów. Nie można bowiem pominąć, że pacjenci oddziałów dziennych to niezwykle często osoby, które na skutek problemów psychicznych nie są w stanie uczęszczać do swoich szkół macierzystych, sprostać ich wymaganiom edukacyjnym oraz funkcjonować w środowisku rówieśniczym. Są to bowiem osoby, które wymagają wsparcia terapeutycznego we wszystkich obszarach ich życia, a w szczególności w obszarze edukacyjnym, a takie zaś wsparcie zapewniają im oddziały dzienne.

Pragnę również podkreślić, że w takich przypadkach alternatywą nie jest indywidualne nauczanie, które prowadzi bowiem do wykluczenia i izolacji oraz pozbawia młodych ludzi możliwości pozyskiwania umiejętności, które nabywa się w codziennych kontaktach z innymi osobami w różnych obszarach życia.

Zaniechanie wsparcia w tym trudnym wieku, jak podkreśla RPO, negatywnie będzie rokowało na przyszłość i prowadzić będzie do pogłębiania się zaburzeń psychicznych, zwiększenia liczby prób samobójczych. Należy też zaznaczyć, że zaburzenia psychiczne wieku dojrzewania często mają swoją kontynuację w dorosłości, więc niezwykle ważne jest zapewnienie ciągłości wszechstronnych oddziaływań. Nadto, młodzież, która rezygnuje z nauki tuż przed lub w momencie osiągnięcia wieku końca obowiązkowej edukacji, traci dostęp do rynku pracy, często przedwcześnie zakłada rodziny, dokonuje przestępstw czy nadużywa narkotyków lub alkoholu.

RPO jest zdania, że młodzież po 18. roku życia ma prawo do edukacji i jednocześnie leczenia odpowiedniego do ich potrzeb w przygotowanych do tego oddziałach dziennych dla dzieci i młodzieży, tym bardziej, że opieką całodobową i ambulatoryjną zostały objęte osoby do 21 roku życia, w związku z czym pozbawienie takiej samej możliwości pacjentów oddziałów dziennych byłoby, w mojej ocenie, zupełnie niezasadne i krzywdzące.

V.7016.44.2020

Galeria

  • Twarz młodego człowieka, częściowo w ciemnościach
    Kryzys choroby psychicznej